Page 178

( ١٦٩ ) مقتدر بر تحصیل هیچ يك از علوم و فنون نخواهد گردید . اینست که مخلص شما یعنی منطق عقل و فکر انسانها را تربیه و پرورش داده مقتدر بر تحصیل و تعلم شمایان میگردانم . و دیگر اینکه از مؤدای اسم من چنان مفهوم میشود که مدار نطقیم ، و چیزیکه انسانرا از حیوانات عجم تفریق میکند بجز قوۀ نطقیۀ عقلیه دگر چیزی نیست . و حکمت ، و تاریخ و سائر علوم و فنون عبارت از همان نطق است . پس اگر مرا ندانند از حکمت و تاریخ و اخلاق وغیره چسان استفاده خواهند نمود ؟ کسانیکه از اصول عقلیه ، و نطقیۀ من بیخبر باشند ، و بصغرا و کبرای من عرض منسوبیت بهم نرسانند از هیچ قضیۀ علمیه و فنیه نتیجۀ خیری نخواهند دید . حتی معلومات مکتسبۀ شان نیز تا معاونت و مددگاری عائلی من نباشد در اذهان به انتظام تام جاگیر نده نمیشود . و الحاصل من چون مربی عقول و افکارم لاجرم مخلق حسن جناب اخلا ق نمیزیبد که از ین محاسن و منافع عقلیۀ بدهیۀ مخلص خود انکار فرمایند . » ریاضیات ریاضیات ـ چون اینهمه نطق منطق را مسموع نمود گفت : « که