Page 165

۱۴۹ الفرس و وطی اراضیهم وكان كافرا عاش ستا وثلثا ئين سنة فالمراد بذى القرنين في القرآن هو الأول دون الثانی و قد غلط كثير من العلماء فى الفرق بينهما فظنوا ان المذكور في الآية هوالرومی سامحهم الله تعالى روح ۱۴۲ ج ۲ فقد ذكر العلماء باخبار القدماء ان العیص بن اسحاق عم تزوج بنت عمه اسمعیل عہ فولدت له الروم روح ۱۷۸ ج۱۔ رُوى ان النمرود لما عتواً كبيرا والقیٰ ابراهيم عه فى النار بعد هذه المحاجة سلط الله على قومه البعوض فاكلت لحومهم وشربت دماء هم فلم يبق الا العظام والنمرود كما هو لم يصبه شيئ بعث الله بعوضة فدخلت في منخرة فمكث اربعمائة سنة تُضرب رأسه بالمطارق فعذبه الله اربعمائة سنة كما ملك اربعمائة سنة وهو الذى بنى صرحاً إلى السماء ببابل فاتى الله بنيانهم من القواعد فخر عليهم السقف من فوقهم روح ۲۷۹ ج۱۔ و نیز آورده اند که پادشاه بزرگوار از حکیم دانایے کار در باب سیاست جو یا گردید حکیم فرمود که در قتل وکشتن آدمی تعجیل منمای که خرابی بدن انسان کاریست بس مشکل و نامصواب زیراکه دران تخریب بنیان رب الشان ست و آن را آسان مدان مگر کشتن سه طایفه اول جابری که از ظلم و جبر آن رعایای ضعفا بجان آمده و بسبب ظلم و جبر آن شب و روز از خداوند جل ذکره خرابی ملک و زوال مملکت ترا خواهان باشند. دویم عاملی که مال بیت المال را بدزدی و خیانت دران میورزد سویم خاینی که سر ترا آشکارا میکند در قتل این سه طایفه سیاستا تهاون و تکاهل نباید نمود که نکثا اخذ نایذنیه زیرا که اگر ضبط سیاست در عالم امکان تقرر و تنهای نه پذیرد مهمات جهان بر نسق و نظام انجام نایافته راه بطلان و تباهی گیرد واگر قانون تأديب و تعذیب نه بود کارها عالم با نجام نارسیده رو بتخریب آرد فجأروا بَعدُ ان كادوا نعوذ بالله من الحور بعد الكور روح ۲۹۸ ج ۲۔ رباعی از سیاست نظام یا بد ملک ہے بے سیاست خلل پذیر بود : نسق کار های عالم را : از سیاست ناگزیر بود : و هر پادشاهی که از مقتضای آية الرياسة لے این آیت در رکوع اول پ ۱۸ بهم النون ۱۲ له بالفتح رضائی ممه بمعنی قصر و کوشک و بنای عالی ۱۲ ج سه این آیت در رکوع قبل از رکوع نصف جز ۱۴ شه این آیت در رکوع آخر ج ۳۰ ه پس نقصان کردند ۱۲ ه بعد از انکه درنج نموده بودند ۱۲ شه بالفتح بمعنی زیاده تی و بسیاری ۲ شه بمعنی پاس داشتن ملک و حکم راندن بر رعیت و قهر کردن و هیبت نمودن و ضبط ساختن مردم از فسق بهتر رسانیدن وزدن ۱۲ ج