Page 115

۱۰۱ که تا از بعد از وی در میان امت عالی همت سنت پر منفعت باشد که ما استنبط الصواب بمثل المشاورة و فايدة قوله تعالى للملائكة انی جاعل فی الارض خلیفه تعلیم المشاورة فی امور هم قبل ان يقدموا عليها وعرضها على ثقاتهم ونصحا ئهم وان کان هو بحلمه وحکمته البالغة غنيا عن المشاورة رحمه ۴ ع ۲ محکی ان سلیمان اتی بشراب الجنة فقیل له لو شربت هذا لا تموت فتشاور مع حشمة الا القنفذ قالوا باجمعهم اشرب ثم ارسل الفرس والبازی الی القنفذ لیل عوانه فلم یجهما ثم ارسل اليه الكلب فاجابه فقال له سليمان ء م لم لم تجب الفرس والبازی قال انهما حافیان لان الفرس يعد و بالعدا وكما يعدو بصاحبه و البازی يطير غیر صاحبه كما يطير صاحبه واما الكلب ذو و فاء حتی لو طرده صاحبه من الدار يرجع الیه ثانیًا فقال له اشرب هذا الشراب قال لا تشرب لانه يطول عمرك فی السجن فالموت فی العز خیر من العيش فی السجن فقال سلیمان ء م احسنت وامر با طراقه فی المحم غن ب مأذالك البحر ج ۲ ع ۲۳۸ زیرا که در مشاوره فواید بسیار و منافع بیشمار است که ماندم من استشار و ما خاب من استخار قول رسول مختار است و در هر کاری که پیش آید و هر مهمی که رو نماید بی مشوره علماء و عقلا شروع نه نماید که لا صواب في ترك المشورة پس در جميع امور و دین و دولت عامه مهمات امور مملکت از مشوره و تدبیر اهل خبرت و علما و عقلا گریز نخواهد بود . زیرا که خرابی اساس ملک و مملکت بظلم ست نه بعدل و شکست بنای سلطنت بجهل ست نه بعقل فرد هر که بی تدبیر کاری کرد ملک از دست داد : ملک میخوای بنای کار بر تدبیر نه : و نیز خالق جبار در مدح صحابه کبار از طایفه انصار فرموده که الذین استجابو الربهم واقا موا الصلوة وامرهم شورى بینهم یعنی در جميع امور دین و دولت صفت ایشان حزم و تیقظ و احتیاط بوده و بدون مشوره علماء و تدبیر عقلا در هیچ امر غزم جزم و اقدام نه نموده بودند رباعی برای جهان دیده گان کار کن که صید آزمو دست گرگ کهن : ز تدبیر پیر کهن بر نگرد : که کار آزموده بود سال خورد : و بهترین تدبیر ها آنکه فتنه فرونشاند زیرا که بزه فتنه بسیار و گناه های آن بی شمار است که الفتنه اشد من القتل فرمود له این آیت در رکوع قبل از رکوع ربع جز اول له این آیت در رکوع ربع جز ۲۴ ۳ این آیت در رکوع ۲ بعد از رکوع نصف جز ۲