Page 19

۱۶ وزمین خریده و روپیه خود صرف کنند حق ملکیت خود عیسائیان میگیرند و برای سخنان واجبی بدولت عثمانیه اگر بخواهند عریضه کنند حق فایده بتمامی انها حاصل است ذلت بسیار دارند علامات آفات و بلا بر دولت عثمانیه از سراف حضرت خلافت پناه که از روی مضامین دوحکمنامه مسبوق الذکر قبول فرموده بودند عام وخاص بران سرشته آن کامل بود چرا که حضرت سلطان در آنوقت چهار دور خود اسباب خوفناک ملاحظه میفرمودند ومعاملات سلطنت روزبروز خمیده میگردید و درممالک ایشان قحط وگرانی بدرجه کمال بود زار زار رعا سلطنت ترک را به برجه برجه دیدن منتظر بود زیاده برین خیالات احوال خراب و خالی بودن خزانه سلطنت ترک شهرت یافت و رسیدن این نوبت برافت باعث فضول خرجی سلاطین عثمانیه بود به مقوله مسفر برای که در شایع سیاحت قسطنطنیه کرده آمده بود این است که بر تمامی سواحل بحر باس فورس بفاصله یک میل قصرهای شاهی وعمارات عمده وزیبا برای ساعت تیری سلطان تعمیر شده اند و بعضی عمارات قیمتی آراسته اندکه از معاینه انها معلوم میشودکه نهایت اصراف ومخارج بجادرآن شده است حضرت سلطان همیشه تنها تناول طعام میفرمایند و هر روز نود و چهار اقسام مختلفه نعمت های گوناگون بر دسترخوان چیده میشوند و برای سواری ذات خاص هشت صد راس اسپ آماده میباشند و هفت صد حرم محترم دارند ودر محل های حرم سراسه صد خواجه سرا مقرر هستند وبرای باشندگان سیع حرم سرا باسالیانه چهل هزار گاومیش ذبح کرده میشوند و روزمره دوصد گوسفند و یک صد بره ده شیره و دوصد قطعه مرغ و چهارصد چوزه مرغ و دوصد کبوتر و پنجاه کلنگ نیز بمصرف میرسند این چنین اخراجات زیاده کنند قرض سلطنت چرا نباشد قرض سلطنت ترک که فی الحال است بیست سال قبل ازین نبود چنانچه در ۱۸۵۴ع بوقت آغاز حرب کریمیه بسلطنت موصوف سه کرور روپیه قرض بود مگر در هر سال آنقدر افزایش کرد که در ۱۸۷۶ع یک ارب و هشتاد کرور شد. وقتیکه درعلاقه ترک بلوه و بغاوت شروع گردیده بود و بیدلی رعایا انتشار یافت