Page 155

صحیفه ١٤٨ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد اول میدانند که دولت آزاد چیست. وغیر آزاد کیست . فرزند من! نوابها و راجاهای هندستان زیر حمایت انگلیزاند که نه عسکر شان در زیر فرمان شانست و نه اداره حکمرانی شان. آیا انگلیزها در کدام محاربه خود از افغانستان عسکر گرفته وسوق کرده است؟ حالا نکه در محاربه ها ئیکه با ما افغانیان کردند اکثر عساکر را جواره ها، ونوابی های هندستانرا طعمه تیغ وسنان ما ساختند. حالا شبهه ات رفع شد فرزند؟ گفتم -- بلی، درینباب وجدانم خیلی مستریح شد. فرمودند -- حالا دیگر شبهه ات را بگو . گفتم -- این کلامهای مبارک قبله گاه دل آکاهم همه شبهه هارا از دلم بر طرف نمود، وهیچ اندیشه در دلم باقی نگذاشت. فرمودند -- نی، تو دو شبهه داشتی که میخواستی بگویی ولی من برای رفع شبهه اولت سخنت را قطع کرده بودم. گفتم -- آن شبهه ام ازین بی اهمیت تر است، زیرا بسببی که از احوال سیاسی امارت موجوده افغانستان بخوبی آگاهی ندارم بخیالم گذشت که مبادا در ابتدای امارت يك معاهده نامه درینباب با انگلیزها نشده باشد؟ فرمودند -- هیچگاه اینچنین شبهه را بدلت راه مده . زیرا حضرت امیر ماحفظه الله آنقدر ذکای خدا داد مقرطی را مالك است که بهیچصورت انگلیزها اورابازی داده نتوانسته اند. من اعلحضرت امیر عبدالرحمن خانرا خوب میشناسم، وبسیار عمرها با او گذران کرده ام. حتی در اوایل تشریف آوری شان در ینبار ورھایی دادن افغانستانرا از چنگ انگلیزها و اجرای مصالحه وعقد معاهده نیز با ایشان همراه بودم، بلکه مرا از خود پیشتر بچارکار بحضورشان فرستاده بودم. غیور، جسور، ذکی، دانايک پاد شاهیست. غیرت، شجاعت، اصالت او چسان معاهدهٔ