Page 113

صحیفه ١٠٦ سیاحتنامه سه قطعه روی زمین جلد اول که از سه طرف بقدر ده ده متر عرض دارد ، واز طرف شهر با (ریختم) یعنی جاده منتظمی که بیست و پنج متر عرض را مالك است و بقدر چار کیلو متر بشكل قوسی همه خلیج ازمیر را در بر گرفته است محاط میباشد ، کشتیها از يك دروازه عریضی داخل این حوض میشوند . در جهت جنوب شرقی شهر يك تپه بلند وسبز و خرمی ، و بران تپه يك قلعه بسیار قدیم و متینی مبنیست ، يك قسم شهر بر دامنه این تپه ويك قسم آن در زمین هموار تا بساحل بحر ممدود شده است که منظره عمومی آن خیلی دلربا وخوشما میباشد . دلک็اتر ، وفرح افزا ترین جاده ها و جاهای ازمیر همین ریختم ساحل بحر است که بشکل قوسی بر همه ساحل خلیج ممدود شده رفته است . این ریختم از یکطرف بالبحر ، واز يكطرف باعمارات بسیار بلند ودلنشینی که زیر آنها همه کی دکانها وقهوه خانه ها وطعماخانه ها ، وتماشاخانه های بسیار دلنشین فرح افزای میباشد محاط است . باغچه های ملتی ، وتیاتر خانه های منتظمی را نیز مالك است . خطهای راه آهن ریل ، وتراموای بر هر طرف شهر گردش کرده ، وهمه دهات وقصبه های اطراف شهر را به آن مربوط داشته است در درون شهر يك بازار سر پوشیده قوس دارسنگینی بسیار منتظم، و دیگر بازارهای او روپی ساخت مکمل که بادکانها ومغازه های پر مال و اسباب بازینتی مزینست موجوده میباشد . کاروانسرا های بسیار بزرگ و مکملی دارد که بزرگترین آنها (کاروانسرای وزیر ) نام دارد . بقدر (٤٠) جامع بزرگ وبسی مساجد ومدرسه ها و یکچند خانقاه ، ويك اصلاح خانه برای اولاد یتیم وبیکس، ویک شفاخانه غریبا و چند شفاخانه ملکی و عسکری، یک مکتب بزرگ اعدادی عسکری ، و يك اعدادی ملکی ، و چار مکتب رشدیه عسکری وملکی ، وبسی مکاتب ابتدائیه طرز جدید ، و (ترقی) نام