Page 80

جلد سوم ۷۲ کتاب الوکالة و اگر آزاد کرد غلام را بعوض غلام پس غلام مستحقاق برده شد آزاد کردن رو است و بر غلام است خود اوست در قول آخر امام اعظم رحمة الله علیه و این قول امام ابو یوسف رحمه الله د لواعتقه على شاة مذبوحة فاذا هي ميتة لا يجوز ان وكله ان يعتقه على جعل فاعتقه على الف جازان كان مثله يعتق علی مثله استحساناً (عالمگیری) و اگر آزاد کرد غلام را برگوسفند کشته شده پس ناگاه آن مردار بود روا نیست و اگر وکیل نمود ویرا بآزاد کردن غلام بعوض و آزاد کرد ویرا بهزار درم درین صورت اگر ماند این غلام آزاد کرده میشه بمانند آن مبلغ آزار کردنش رو است در استحسان اذا قال لعبده اعتق نفسك بما شئت فاعتقه على در اهم فهو جائز اذا رضى به المولى (عالمگيري) وقتی که مویی گفت مرغلام خود را آزا کن نفس خود را بعوض چیزی که خواهش تو با شد و وی آزاد کرد نفس خود را بدر محا پس آزاد کردن رو است وقتی که مولی راضی بود بآن ولو كان البدل مسمى في هذه الصورة فقال العبد اعتقت نفسي على كذا جاز ولا يشترط رضى المولى بعد ذلك (عالمگیری) و اگر بدل عتق درین صورت نامیده شده بود پس غلام گفت آزاد کردم نفس خود را بآنقدر این آزاد کردن رو است و شرط نیست رضای مولی بعد آن قال اعتقه على مال فاعتقه على در هم جاز عند ابي حنيفة رحمه الله (عالمكيري) اگر موی گفت بکسیکه آزاد کن غلام مرا بر مال پس وی آزاد کرد غلام او را بر یکدرم رو است نز د امام اعظم رحمة الله عليه وان وكله بان يعتقه على شي فما اعتقه عليه من اصناف المال فهو جائزوان اختلف الوكيل والمولى في بعض امره ببعض البدل اومقداري فالقول قول المولى (عالمگيري ) واگر مویی وکیل ساخت دیگر بیرا بآزاد کردن غلام خود بچیزی و آن چیزی که وی آزاد کرد غلام را بران از اقسام مال بود پس این فایده بغلام گفت نفس خود را آزاد کن بما شئت