Page 659

جلد سوم ۲۳۶ کتاب کفاله واذا کوتب العبدان کتابة واحدة بان قال المولى کاتبتکما على الف مثلا الى سنة وکل واحد منکما کفیل عن صاحبه فکل شيء اداء احدهما رجع على صاحبه بنصفه وهذا العقد صحیح استحسانا بخلاف ما اذا اختلف کتابتهما بان کاتب کل واحد منهما على حدة فکفل کل واحد عن صاحبه ببدل الکتابة للمولى لا يصح قياسا واستحسانا (هدايه وکنایه و فتح القدير) و وقتیکه دو غلامان مکاتب کرده شدند بیک کتابت چنانکه مولی گفت که مکاتب کردم شما هر دو را بر هزار درم مثلا تا یکسال و هر یکی از ایشان ضامن شد از صاحب خود پس هر چیزیکه یکی از ایشان ادا نمودش رجوع کند بر صاحب خود بنصف آن و این ضامنی صحیح میشود در استحسان بخلاف آنکه عقد کتابت ایشان مختلف باشد چنانکه هر یکی از ان دو غلام مکاتب شده باشد علیحده باز هر یکی از ایشان ضامن شده باشد برای مولی از طرف صاحب خود ببدل کتابت که درینصورت ضامنی او صحیح نمیشود در قیاس و استحسان لو ادى احدهما شيأ اعق و عتق المولى احدهما ولمن المدفع اليه الحجة وبرى عن النصف و النصف الآخر وللمؤدى ان ياخذ حصته لانه لم يعتق ای حاشاه المعتق بالکفالة و صاحبه بالاصالة ولهذا ان اعق يرجع على صاحبه اودي ان اخذ الاخر له يرجع على من بشي (هدايه فتح ق و کنایه) واگر ان دو مکاتب ادا نکرده بود چیز را تا آنکه مولا آزاد کرد یکی از ایشان را و باقی مسأله گذشت بحال خود بود کردی او را دست او خلاص میشود از نصف مال کتابت و نصف انمال باقی میماند بر ان دیگر غلام و میرسد مولی را که بگیرد حصه کسیکه آزاد نشده هر یکی از ایشانرا که رضای او شود آزاد را میگیرد بسبب ضامنی وصاحب او را باصل مال کتابت پس اگر گرفت آنغلام را که آزاد شده وی رجوع میکند بر صاحب خود بر چیزیکه ادا نموده و اگر گرفت آن دیگر را وی رجوع نکند بر آزاد بچیزی قال ابو یوسف رحمه الله علیه