Page 29

جلد سوم ۲۴ کتاب الوکاله در کتاب معراج درايه اين را که باين قول عمل کرده امام صفار رحمة الله علیه و گفته است امام سرخسی رحمة الله علیه که اگر قاضی بداند که خصم تعنت و کج روی میکند در منع آوردن از وکیل گرفتن فتوی کرده شود بقبول کردن آن بدون رضای خصمش و همین قول صحیح است و التوكيل بقبض الدين والتقاضي في القضاء بغير رضاء الخصم جائز اجماعاً (ترجمه همپینزه) و وکیل گرفتن بقبض کردن دین و بطلب کردن آن و با داکردن آن بیرضای خصم روا است باتفاق هر سه امامان ما رحمهم الله تعالی واجمعوا على ان الموكل لو كان غائبا اد في مدة السفر اوكان مريضا في المصر لا يقدر ان يمشي علي قدميه الي باب القاضي كان له ان يوكل مدعيا كان او مدعى عليه وان كان لا يستطيع ان يمشى على قدميه ولكنه يستطيع ان يمشي على ظهر دابة او ظهرانسان فان ازداد مرضه بذلك صح التوكيل وان كان لايزداد قال بعضهم له ان يوكل وهو الصحيح وكذا اذا علم القاضي ان الموكل عاجز عن البيان فى الخصومة بنفسه يقبل منه التوكيل (قاضيخان) و اتفاق کرده اند علماء ما رحمهم الله تعالی بر اینکه بدرستی اگر وکیل گیرنده غائب بود ادنی مدت سفر که سه روزه راه است یا مریض بود در شهر که توان نداشت رفتن را بپایهای خود تا بدروازه قاضی مر او را روا است وکیل گرفتن خواه مدعی باشد و یا مدعی علیه و اگر آن وکیل گیرنده توان نداشته باشد رفتن را بپای خود تا دروازه قاضی ولیکن میتوانست رفتن را به پشت چهارپای و یا به پشت آدمی پس اگر زیاده میشد مرض او بسبب آن رفتن وکیل گرفتن او صحیح است و اگر مرض اوزیا د ه نمیشد بعض مشایخ رحمهم الله تعالی گفته اند که مر او را روان اینکه وکیل بگیرد و همین قول صحیح است و همچنین اگر بداند قاضی که موکل بنفس خود عاجز است از بیان کردن مدعای