Page 252

٢٤٥ بشریت، ازین جهت که وسعت دادن دائرهٔ آن یگانه مرام پیغمبران کرام علیهم الصلوة والسلام بوده‌است. دیانت بشریت را تدریجاً تربیت داده‌رفت و در هر دوره که جامعه‌های بشری مستحق صلاح میبود این تربیه صورت تجدید را گرفته، نسبت باقتضای زمان ومکان قواعد تربیه نیز تغییر می‌یافت. مثلاً اصول تربیوی دین موسوی وعیسوی را اگر ببینیم معلوم خواهد شد که ریاضتهای شاقه در اوّل بیشتر بوده، در دوّم نسبت بمرور زمان ولینت یافتن طبایع تخفیف یافت تا اینکه دین مبین اسلام علیٰ ناشره ازکیٰ الصلوة والسلام ببهترین صورتهای اجتماع نزول یافت. در آن زمانها بشر بیشتر از همه محتاج بتذلیل غرائز وحشی بود، مگر حالا جز باتحاد واتفاق وتکمیل قواعد اجتماعی بدیگر چیزی احتیاج ندارد ازین جهت که در باب قرآن مجید گفته شده وجهت که تا آخر زمان بر عالم بشریت قابلیت تطبیق را دارد. چه‌همه دعوت آن انسانرا سوی مواخات وتعاون عمومی سوق میفرماید. رسول مقبول (صلعم) میفرمایند: (ربکم واحد اباکم واحد کلکم من آدم وآدم من تراب) ترجمه: خالق شما یکی وپدرتان یکیست، همگی‌تان آدم وبدآء دادم از خاک است.