Page 246

۲۳۹ میشود فایق تر از بسی لذائذ حیاتیه است. گویا نگاهداشتن حرمت تنها راجع بانسان نمیباشد. بلکه ممکن است نسبت بماده و نبات، وحیوان هم باشد، یا غیره امور معنویه از قبیل عواطف مانندی عفت، یا علم وفن باشد. نگاهداشتن حرمت تنها یک وجدان و ذوق سلیمی را کار دارد هر که با وجدان و ذوق سلیم باشد حق یا حرمت هیچ چیز را هضم نکرده، رعایت آنرا مینماید حتی نسبت بحیوانات و جمادات هم حس مراعات حقوق داشته میباشد. حرمت بعلم:- پیشتر دانستیم: حرمت داشتن بیک چیز یا امریکه و بسته با رابطه سابقه باشد یا یک صفت ممدوحه در شی موجود بوده یا امر محترم باشد یکی از وظایف شریفه وجدان است مثلاً شخص عفیف و عامل خیر را باید محترم داریم، زیرا که صفات او همه قابل احترام است. و هر شی که متوقف بر رابطه باشد مانند علم است. بین انسان و علم روابط متبنی است که عمر این روابط بقرنهای بعیده راجع است. معانی انسان یا بشر را اگر تحلیل کنیم معلوم خواهد شد که همه آن معانی (ذیحیات و نیستند) را نتیجه خواهند داد، چه تنها حیات