Page 219

۲۱۳ از قبیل خوردن و نوشیدن و استراحت نه پنداشته میدان حیات را محفل استفاده شخصی ندانسته اند عظمت نفس شان این را قبول نمیکرد که با انسان باشعور در مطالب خود با حیوانات هم مانند باشند استنفاع شخصی خاصهٔ حیوانی ست، مگر انسان باید آرزوهای عالی تری داشته باشد. هر جامعه که شرف عسکری را از قرار حقیقت و ماهیت خودش قدر بدهد، آن جامعه مقهور شده نمیتواند. وطنيت از موثراتیکه بر عواطف انسان اثر کلی دارد الفت ست بمقدار نفوذ و سلطان این موثر بحدیست که میتواند حقایق را بنظر انسان مبدل سازد الفت یکی از اسرار با اهمیت طبیعت ست، پیدا شدن این سلطان با نفوذ راجع بکثرت قرب و ملائم افتیدن امورست، الفت تنها بین انسانها واقع نمیشود، بلکه ممکن است که بین انسان و جماد یا انسان و حیوان یا حیوان و جماد هم بوقوع رسد، و چون ممیزه انسان بر بقیه مخلوقات قوهٔ عاقله او ست که در هر یک از امور و سجایای وی مداخله و تصرف کرده