Page 157

همچنین مظالم و تجارت نامشروعیکه در هیئات سرک سازی رائج بود باید ملترا از نام سرک باین درجه متنفر میساخت که ملت سرک سازی را کفر مینامید . ( ۱ ) بهر حال رجوع بقصه کنیم که خطیب بعد از ذکر کردن تمهید سابق خود از جناب سپه سالار صاحب اظهار کردن يك قرار قطعاً خواهان شد که پیشروی این جمع بزرگت حاضر بیان کنند که امان الله خان طرفدار نبوده و برای اوشان کار نکنند ، البته این بیانات سردار والا را خیلی متأثر آورد ، اخیراً برای اطمینان خاطر این جمعیت بزرگت که متهیج شده است تا کید فرمودند که من غیر از خیر مملکت (۱) اگر این سخن باحساسات شخصی دکه نخورد واضحاً گفته میتوانیم كه يك علت بزرگ وقوع غلط فهمی بین ملت و زمامداران شاید همین مسئله بوده که بعض کار داران طبقه اول در رسانیدن عین صدا و یا تطبیق دادن عین رغبت زمامدار دقت و اعتنا نداشتند . مخصوصاً عدم اعتنا را در امور معارف مهمتر از همه میدانیم زیرا مامورین دیگر شعبات که اهمال و رشوت خوری کرده اند هر چه باشد ضرر آنها بمملکت از قبیل موقتی بوده است اما ضرر واهمال و رشوت خوری بعض مامورین معارف که بمملکت رسیده است قابل تلافی نیست زیرا اگر آنها کار میکردند در نتیجه ۱۰ سال اقل در اقل مالك ۳۰ هزار نفر با تعلیم ابتدائی شده میتوانستیم که این تعداد فوج قابل هر چیز را در نتیجه آن اهمال و رشوت خوری گویا باختیم اما دیگر خسار ها هر چند باشد غالبا از قبیلیستکه تلافی شده میتواند و تمام تجارت و رشوت خوری مامور معارفیکه میخواست منصبرا ذریعه استفاده بگیرد همین بود که پدر بچه مقابل خلاص کردن اولاد خود از مکتب پول بدهد پس تا اندازه ممکن در ایجاد اسبابیکه وادار باین خلاصی بسازد سعی مینمودند از قبیل حواله کردن و یا جلب اطفال از جاهای دور مکتب تاهی کدام صبح وعصر مسافه ۳ و ٤ کروه را مرا برای امدن مكتب قطع کند و یا جلب کردن اطفالیکه بزرگ وقابل تعلیم نبوده تقريباً مدار ارتزاق پدر پیر وعایله بیکس خود هستند . - ١٤٤ -