Page 76

جلد اول ٦٢ كتاب القاضي اندومیان علم و قاہت که از جمله شاہدان باشند این که گفتگو کند باشخصی مدعی یا دعوی پر شخصی نشین میگردد یا ان شخص پیدا ہمی میندآن میان علم و قاہت یعنی میان این شخص محال انکه نیست این چنین یعنی نیست که باشمی جهت پیشر د بمانند قدف کردن یا زخمی کردن با قتل رسانیدن ولی کسی را گفتگو گردان و دعوی کردن در میان عداوت که بی نصیه ست باشند میگذرد شاہدی را در آنچیزی که گفتگو درآن شده باشد مانند شاہدی وکیل ددان عادتی که دران وکیل شده باشد و مانند شاہدی وصی و شريك آن چیزيكه درآن هی باشد یا شريك وكابد وان يكون القاضي فطناً غير جلي الاعينا ( كز) وقى شایکه قاضی برخلق برحت ابنی بیا بلیم و معاند باشد که سب خفا و رجوع تجاوز کند وینبغوان يكون موثوقا بنة عفافه وعقله وصلاحه و فهمه و علمه بالسنة والاثار ووجه الفقه ( كان ) دبی شایکہ قاضی معتمد باشد در پارس حفل و در که پرهیز کار دکم عقل را قاضی نگردانند و نیز معتمد باشد در صلاح او که حسنات غالب شید بر یمات و نیز معتمد باشد در هم دلم بسنت رسول کریم صلی اللہ علیہ وسلم که عبار تست از گفتار و کرد از مبارك نسان از تقریر او علیه الصلواه والسلام بیجے انچہ مجمد انحضرت شده باشد و ان حضرت منع آن نفرمودہ باشد و نیز معتمد باشد در قیدان و استن آثار که انطوان افعال صحابه است رضی اللہ تعالی عنہم و نیز معتمد باشد در دانسنتن الایكہ شرعث ولنابد الوثوق بیہ عقله ان يكون كاملا نلا بين الاحق وهو نافض العقل فالى المنطق بالحق حقه غيره لا تمنع فيه الجبلة وفي داء دواءه الموت وفي الحديث الاحمق ابعض الخلق الى الله تعالى الذير ما عن الاشياء عليه وهو احمق وليستدل على صفة من حيث الصورة بطول اللحية لان تخرجها من الدماغ من أفرط طول لحيته قل دماغه ومن قل دماغه قل عقله ومن قل عقله فهو احمق اما صفة من حيث الافعال فترك نظرة في العواقب وتثبت من لا يعرفه والعجب وكثرة الكلام وسرعة الجواب وكثرة الالتفات وتلغاون العسلم والعجلة واللغة والسفة والظلم والغفلة والسهو والخيلاء إن استغنى بطروان افتقر قطوان قال فحش وان سئل بخل وان سأل الح وان قال لم يحسن وان قيل له لم يفقه وان ضحك قهقا