Page 458

جلد اول ۴۳۹ کتاب ادب القاضی آن غلام بر مدعی علیه مگر بحضور ان غلام و اگر آن غلام مرده بود و یا کوری بود که تفسیر کردن نمیتوانست نقص خود پس درین مینگه قاضی حکم کند بتاوان چشم او برای مدعی بران کور کننده و شرط نیست حاضر بودن آن غلام و كذلك لو ادعى عليه انه فقأعين برذونه وقيمته الف در هم وانكر المدعى عليه واقام المدعى بينة على دعواه فالقاضى يقضى به قيمة البرذون للمدعى على المدعى عليه وان لم يكن البرذون حاضرا (فصول عمادی) و همچنین اگر شخصی دعوی کرد بر دیگری که بدرستی کور کرده است چشم ستور مرا و قیمت آن هزار درهم بود و مدعی علیه منکر بود از ان دعوای او پس مدعی شاهدان گذرانید بر دعوای خود پس قاضی حکم کند بر مدعی علیه بادن قیمت آن ستور برای آن مدعی اگر چه آن ستور حاضر نباشد ولو شهدا الشهود على صبى مأذون او معتوه مأذون له بقتل عمد او قذف او شرب خمر او زنا ففيما عدا القتل لا تقبل الشهادة سواء كان الأذن حاضرا او غائبا وفيما اذا شهد وا بالقتل الخطأ ان كان الأذن حاضر ا تقبل الشهادة ويقضى بالدية على العاقلة وانكان الاذن غائبا لا تقبل الشهادة (عالمگیری) و اگر شاهد می دادند شاهدان بر کودک اذن کرده شده یا بر شخص سفیه کم عقل اذن کرده شده برای او در تصرفات بکشتن با قصد یا بدشنام دادن کسی را بزنا یا باشامیدان مر یا بزنا کردن پس در غیر کشتن قبول کرده نمیشود شاهدی شاہدان برابر است که اذن کننده او حاضر باشد یا غایب و در انصورت که شاهدی داده باشند بر او بکشتن بخطی اگر اذن کنند او حاضر بود قبول کرده میشود این شاهده و حکم کرده میشود بدیت بر عاقله او و گر اذن کننده او غائب بود قبول کرده نمیشود این شاهدی وان شهدوا على قرار الصبي والمعتوه ببعض ما ذكرنا لا تقبل الشهادة سواء كان الأذن حاضر او غائبا (عالمگیری) و اگر شاہدی دادند شاهدان با قرار کودک یاسفیه کم عقل شخصی از ان چیز ها میکه ذکر کردام یعنی کشتن و قذف و زنا و آشامیدن ممر قبول کرده نمیشود شاهدی برابر است که اذن کننده او حاضر باشد یا غایب فائده در دعوای کور کردن چشم چهار پای قائده در شاهدی دادن شاہدان بر صیر تا بالغ اذن کرده شده یا بر شخص کم عقل اذن کرده شند بکشتن و غیره بر طر