Page 334

جلد اول ۳۲۶ کتاب ادب القاضی اذا سکت عند بيع القريب او احد الزوجين اوسكت مع الاطلاع علی متصرف المشترى اوسكت ثلاثا وثلثين سنه مطلقا (رد المحتار) او قتی که قاضی حکم کند در مسله که اختلاف کرده شده باشد در آن نافذ و جاری میشود حکم او مگر جاری نمیشود در چند مسلهای که تصریح کرده اند اصحاب ما رحمهم الله تعالی در آن سعلها بر نا جاری شدن حکم قاضی اول اینکه اگر حکم کرد قاضی باطل شدن حق بگذشتن مدت یعنی حکم کرد باطل بودن آن از جهت اختلاف در آن مکسی را از علما که گفته است وقتیکه دعوی نکرد عمدا بر مدعی الیه مدت سه سال و حال اینکه مدعی در شهر بود باطل میشود حق او پس درینصورت حکم قاضی نافذ نمیشود اگر چه درین مسله اختلاف کرده شده است زیرا که بدرستی این قوں ترک کرده شده است نزد علما رحمهم الله تعالی پس نافذ وجاری نمیشود حکم قاضی دران پس وقتی که برده شد این حکم او بقاضی دیگر باطل کند آن حکم او را و ثابت بگردانا مدعی را بر حق او چنانکه ذکر شده است این حکم در فتاوای قاضیخان پس میگویم که ظاهر است که بدرستی مراد از این قول باطل شدن حق مدعی نیست در قیامت بلکه مراد باطل شدن دعوی مدعی است با این بکن این قول ترک کرده شده بنا بر اطلاق خود نیست یعنی ارتمامی دعوا ها این حکم نیست بلک اینقو عمل کرده بشوم نزد علمای ما رحمهم الله تعا وقتیکہ موجود باشد قرینه و نشانه بر باطل بودن آن دعوی چنانکه پیش گذشته در سالنام بسکوٹ در ناشنیدن آن دعوی وقتیکه سکوت کند نزد فروختن قریب او چیزیرا یا سکوت کند یکی از شوهر و زن نزد فروختن یکی از ایشان چیزیرا یا سکوت کند کسی باطلاع یافتن و خبر شدن او بر تصرف کردن خریدار در چیز فروخته شده یا سکوت کند از دعوی کردنت سی و سه سال خواه سکوت کنند ، در بین تو رقریب او باشی فایده در بیان مسایل مختلف فیه که حکم قاضی در ان نافذ نمی شود فایده مسئله اول فایده اذا یا یکی از زن و شوهر با شد یا شخص بیگانه باشد و النير لغير من الا قارب عالم معهد لا کما د اشيا ونها) اي خانة مسئله دویم حكوا لا مع على الحك الما قلع لفر غير القرانية من الا محال ان يقر غير معلوم فلا يقبل الدعو من ذلك مرد المختار)