Page 289

کتاب ادب القاضی جلد اول ۲۸۰ فایده درینکه خطی باشد بطریقیکه فرستاده میشود باید که مصدر و سرنامه دار باشد که نیز استثناء کرده شده و این حکم آنچه تکیه در اول باب ذکر کرده مجاز نوشته قاضی بسوی امیر مکه ولایت اوست تصحیح که بآن عمل کرده میشود وکذا ما اذكان على وجه الرسالة مصدرا معنونا وهو ان يكتب في صدره من فلان الى فلان على ما جرت به العادة فهذا كا لنطق فلزم حجة كما في الملتقى والزيلعي مر مسائل شتى اخر الكتاب وفي مثله في الهداية والخانية وهذا اذا اعترف ان الخط خطه فانه يلزمه ما فيه وان انكران يكون فى ذمته ذلك المال بخلاف ما اذا لم يكن مصدرا معنوا كما هو صريح الخانية وهذا ذكره في الخرص وذكره الكفاية أخر الكتاب على الثانى ان الصحيح مثل الاول فاذا كان مستبينا مرسوما ثبت ذلك باقراره او ببينة فهو كالخطاب (رد المحتار) و همچنین مشتا کرده شده است از این حکم که عمل کرده میشود بخط ا شخیکه نوشته شده باشد بطریقیکه فرستاده میشود از طرف کسی بدیگر می در حالیکه مصدر و سرنامه دار باشد و آنسر نامه اینست که نویسنده اول آن این که از طرف فلان طریقی فلان جاری شده است عادت بآن پس آنخط مانند آنست که بزبان اقرار کند پر حجت لازم میگردد آنخط بر نویسنده آن چنگرتا منتقی زمیعنی ذکرکرده است او مسایل شتی که در آخر کتاب دعوی ست مانند انست کتاب ہدایو فتاوی قاضیخان انین که که انخط بر نویسنده حجت میشود وقتیکه خصم فرار کند باینکه این خط منست پس بدرستیکه لازم میشود برآوا ایک درا نخط است اگر چه منکر باشد از بودن آن مال بر ذمتها و بخلاف انخطیکه مصدر و سرنامه دار نباشد گذار تصیر خانمیست چنانکه این صریح عبارت قاضیخانست این حکم را ذکرکرده اند در حق گنگ و ذکر کرده است در کتاب کفایه در آخر کی اصلاح که نقل کرده است از کتاب ثانی که بدرستیکه مرد درست تانگ گنگ است درین حکم پی ضحیکه انخط بیان کرده شوم و نشانه دار باشد و ثابت شود آنخط با قرارا و یا بشاهدان پس این نوشته مانند خطاب کردن و گفتن آن نویسنده است و در شاه ما وجدنا و فتاوى الهداية اذا كتب على وجه الصكوك بلانه لا اله وان يكتب يقول فلان الفلات انتم ذمته لفلان الفاكذا وكذا فهوقر به يلزمه وان لم يكتب على هذا الرسم فالقول قوله مع يمينه قلت العادة اليوم في تصديرها بالعنوان انه يقال فيما سبقت هجرته هو انه قرنت فى ذمة فلان الفلا الخ وكذا الوصول