Page 283

جلد اول ۲۷۲ کتاب ادب القاضی فایده درینکه قاضی باغیان نوشته کند بقاضی اهل عدل القضائه اذ كان الكتاب في الحكم بشهادة شاهدين شهد اعنده بمنزلة كتاب القاضي الى القاضي لا يقبل الا بالشرايط التي ذكرناها واما كتابه انه ولى فلانا او عزل فلانا يقبل عنه بدون تلك الشرايط واكل به المكتوب اليه اذا وقع في قلبه انه حق ويمضى عليه وهو نظير كتاب سائر الرعايا بشي من المعاملات فانه يقبل بدون تلك الشرايط ويعمل به المكتوب اليه اذا وقع في قلبه حق كذا هنا (عالمگیری) و ذکر شده است در کتاب اقضیه اینکه بدرستیکه اگر نوشته کرد پادشاه بسوی قاضیان خود و قیضیکی آن نوشته درباره حکمی بشاهدی دو شاهد که شاهدی داده باشند نزد پادشاه بمنزله نوشته قاضی بسو قاضی دیگر درینصورت قبول کرده نمیشود مگر بشرطهای که ما ذکر کرده ایم آنرا در نوشته قاضی بی دیگر قاضی اما نوشته پادشاه در اینکه بدرستی او ولایت داد فلانیرا یا معزول کرد فلا نرا قبول کرده میشود از پادشاه بغیر آن شرطها و عمل کند آن قاضی که بسوی او نوشته شده بآن نوشته وقتی که واقع شود در دل او که بدرستی این نوشته حق است و امضا کند بران نوشته و این نوشته پادشاه مانند نوشته مردم رعیت است که نوشته کرده باشند درباره چیزی از معاملتهای خود پس بدرستیکه این نوشته مروز بیست قبول کرده میشود بغیر آن شرطها و آن کسیکه بسوی او نوشته شد و عمل میکند بآن وقتیکه واقع شود در وی او اینکه بدرستی همین نوشته حق است همچنین عمل کرده میشود در اینجا روی ابوه عن محمد اذا غلب الخوارج على بلدة واستقضوا عليها قاضيا من اهل البلدة فكتب هذا القاضى كتابا الى قاضي اهل العدل انكار المكتوب اليه يعلم ان الشهود الذين شهد واعند الكاتب من اهل البغى لا يقبل الكتاب وان كان يعلم ان الشهود من اهل العدل قبل الكتاب فان لم يعلم ان الشهود من اهل العدل او من اهل الخوارج لا يقبل الكتاب كذا في المحيط (عالمگیری) روایت کرده است ابو احهم رحم از امام محمد رحمه المین که وقتیکه غلبه کردند مردم باغیان بر شهر و مقرر کردند در آن شهر قاضی را از اهل آن شهر پس این قاضی نوشته کرد نوشته را بسوی قاضی اهل عدل پس اگر آن قاضی که بسوی او نوشته شد. میداست