Page 167

جلد اول ۱۵۸ کتاب القاضی بلا تفویض (درمختار) لكن استخلاف الأمام غيره في الجمعة انما يجوزان لوكان ذلك الغير سمع الخطبة وأما اذا لم يكن ذلك الغير سمعا للخطبة لم يجزله ان يصلى بهم الجمعة (نهايه) لوكا الاستخلاف قبل شروعه بحدث اصابه وان بعد الشروع فاستخلف من لم يشهدها جاز (رد المحتار بخلاف مکرر شخصی که امرکرده شده باشد به برپاداشتن نماز جمعه با مردم پس جایز است او را خلیفه گرفتن بدون اذن امر کننده که پادشاه است لیکن خلیفه گرفتن امام دیگری را در نماز جمعه جزاین که روا میشود اگر شنیده باشد آن دیگر خطبه را و اگر نشنیده بوده حاضر نبوده در وقت خطبه روا نیست آن دیگر را که نماز جمعه را بگذارد با آنمردم و امام شود ایشان را اگر خلیفه گرفتن و بود پیش از شروع کردن امام اول در نماز جمعه از جهت شکستن وضوکه رسیده بود او را و اگر پس از شروع کردن بود پس خلیفه گرفت کسی را که حاضر نبوده در وقت خطبه جایز میشود ظاهر ان الاستخلاف جائز وان لم يكن لسبق الحدث في الصلوة كما اذا مرض الخطيب او سافر و حصل له مانع فاستناب خطيبا مكانه بحر پس ظاهر عبارت متن اینست که بدرستی خلیفه گرفتن رواست هر کسی را که مقرر امامت نماز جمعه است اگر چه از جهت بی وضوئی در نماز نباشد چنانکه خطیب مریض شود و یا مسافر شود و یا او را مانعی حاصل شود پس نایب بگرداند خطیبی را بجای خود روا میشود این نایب گرفتن وكذا لو صى يملك التفويض الى غيره وان لم يؤذن له الموصی (فصول عمادی) همچنین وصی مالک سپردن وصایت است بدیگری اگر چه اذن نکرده باشد او را وصیت کننده وصی القاضی ذا عزل نفسه بغير محض من القاضي ينعزل اذا علم القاضي (خزانة المفتین) شخصی که قاضی او را وصی کرده باشد اگر نفس خود را معزول کند از وصایت بدون حضور قاضی معزول میشود وقتی که قاضی عالم شود بمعزول کردن شخص خود را واذا فوض اليه يملك (هدايه) وشمل التفويض الصريح ما اذا كان صريحا بان قال له ول من شئت او دلالة كجعلتك قاضي القضاة (بحر) لان معناه التصرف في القضاء بتقليد اوعزلاً فایده خلیفه گرفتن وصی فایده در معزول کردن وصی را قاضی خود را فایده تفویض کردن پادشاه خلیفه گرفتن را بقاضی