Page 143

جلد اول (۱۳۳) کتاب القاضی برمدعی علیه و بعضی دیگر از علمای رحمهم الله تعالی کسی است که گفته است که سوگند بدهد قاضی مدعی را پس اگر مدعی منع آورد از سوگند نمودن برخیزند او را از مجلس اگر سوگند نمود امر کند قاضی شخصی را که حاضر کنند خصم او را و قول اول صحیح تراست برآن عمل کرده اند اکثر قاضیان همچنین ذکر کرده شده است در شرح ادقا خضاف ومحل الفاصل بين القريب والبعيد ما قال الخصاف رح انه انكان فى موضع يمكنه ان يحضر مجلس القاضي ويجيب خصمه ويعيد الى منزله فى ذلك اليوم ولا يضد عشاه فهو قريب والا فهو بعید (قاضیخان ) و جدا کننده میان جای نزدیک و دور همان است که گفته است امام خصاف رح که اگر باشد مدعی علیه در موضعی که قدر بود او را که حاضر شود در محكمة شرعية جواب بدهد خصم خود را و بگردد بخانه خود در همان روز و بغيري یافت طعام بیگاه او پس این موضع نزدیک است اگر در ان روز بخانه خود آمده نمی توانست همین موضع دورست وعن محمد رح انه يجب على الامام ان ينصب قضاة في الكور فيما دون مدة السفر احترازا عن مشقة الاعداء ويسقط الاعداء بعذر المرض وكذا اذا كانت المرأة محدرة ( قاضيخان) و از امام محمد روایت شده است که واجبست بر پادشاه که ایستاده کند قاضیان را در ان شهر ها ئیکه میان آنها مسافت کمتر باشد از مدت سفر از جهت احتراز کردن از مشقت یاری دادن مدعی بفرستادن کسی مسافـا میشود یاری دادن مدعی بسبب غلبی مرض مدعی علیه و همچنین ساقط میشود اگر مدعا علیه زن مستوره باشد وذكر الشيخ الامام علی بن محمد البزدوی رح المخدرة هى التى لا تكون بروزه بكرا كانت او ثيبا لا يراها غير المحارم من الرجال اما المرأة التي جلست تعلم المصنة في مارجال اجانب كما هو عادة بعض البلاد لا تكون مخدرة والمرأة التى تخرج او يخرجها يعذبها القاضی ( قاضیخان) و ذکر کرده شیخ فایده مقرر نمودن پادشاه قاضیانرا در جاهائیکه دوری آن کمتر از مدت سفر باشد فایده تعریف زن مستوره