{"book":"adl0016","page":143,"text":"جلد اول\n(۱۳۳)\nکتاب القاضی\n\nبرمدعی علیه و بعضی دیگر از علمای رحمهم الله تعالی کسی است که گفته است که سوگند بدهد قاضی مدعی را پس اگر\nمدعی منع آورد از سوگند نمودن برخیزند او را از مجلس اگر سوگند نمود امر کند قاضی شخصی را که حاضر کنند\nخصم او را و قول اول صحیح تراست برآن عمل کرده اند اکثر قاضیان همچنین ذکر کرده شده است در شرح ادقا\nخضاف ومحل الفاصل بين القريب والبعيد ما قال الخصاف رح انه انكان فى موضع\nيمكنه ان يحضر مجلس القاضي ويجيب خصمه ويعيد الى منزله فى ذلك اليوم ولا\nيضد عشاه فهو قريب والا فهو بعید (قاضیخان ) و جدا کننده میان جای\nنزدیک و دور همان است که گفته است امام خصاف رح که اگر باشد مدعی علیه در موضعی که قدر\nبود او را که حاضر شود در محكمة شرعية جواب بدهد خصم خود را و بگردد بخانه خود در همان روز و بغيري\nیافت طعام بیگاه او پس این موضع نزدیک است اگر در ان روز بخانه خود آمده نمی توانست\nهمین موضع دورست وعن محمد رح انه يجب على الامام ان ينصب قضاة\nفي الكور فيما دون مدة السفر احترازا عن مشقة الاعداء ويسقط الاعداء\nبعذر المرض وكذا اذا كانت المرأة محدرة ( قاضيخان) و از امام محمد روایت\nشده است که واجبست بر پادشاه که ایستاده کند قاضیان را در ان شهر ها ئیکه میان آنها مسافت\nکمتر باشد از مدت سفر از جهت احتراز کردن از مشقت یاری دادن مدعی بفرستادن کسی مسافـا\nمیشود یاری دادن مدعی بسبب غلبی مرض مدعی علیه و همچنین ساقط میشود اگر مدعا علیه زن مستوره باشد\nوذكر الشيخ الامام علی بن محمد البزدوی رح المخدرة هى التى لا تكون بروزه\nبكرا كانت او ثيبا لا يراها غير المحارم من الرجال اما المرأة التي جلست\nتعلم المصنة في مارجال اجانب كما هو عادة بعض البلاد لا تكون مخدرة\nوالمرأة التى تخرج او يخرجها يعذبها القاضی ( قاضیخان) و ذکر کرده شیخ\n\nفایده\nمقرر نمودن پادشاه\nقاضیانرا در جاهائیکه\nدوری آن کمتر\nاز مدت سفر\nباشد\n\nفایده\nتعریف زن\nمستوره","chars":1625,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0016/00143.jpg","first_page":1,"last_page":689,"title":"Sirāj al-aḥkām fī muʻāmalāt al-Islām ‏سراج الاحكام فى معاملات الاسلام ‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0016/143","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0016/canvas/143","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0016/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0016_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}