Page 141

جلد اول ۱۳۲ كتاب القاضي فایده در بیان جواز پیش کردن قاضی دعوائی هریک از مسافران و زنان و صاحبان شاهد و صاحبان سوگند علامی با رم کسی است که گفته که قاضی سوال نماید از انکه همراه کدام کسی اراده سفر داری و بعد از بیان او سوال کند از رفیقان او که شما کدام وقت می برائید و آیا با شما فلانی میبراید یا نه اگر ایشان گفتند که آری همرا ما میرود درین وقت ثابت میشود عذر او باید که دعوای او را پیش از دیگران تمام کند واذا اجتمع على باب القاضي ارباب الشهود كالايمان والغرباء والنساء فقدم القاضي ارباب الشهود فله ذلك وان قدم الغرباء فله ذلك وان قدم النساء فله ذلك كذا فى محيط السرخسی (عالمگیری) و وقتیکه جمع شوند بدروازه قاضی صاحبان شهود یعنی کسانیکه شاهدان داشتند و صاحبان سوگند یعنی کسانیکه سوگند بخصم ایشان متوجه شده باشد و مسافران و زنان پس اگر قاضی صاحبان شهود را مقدم کرد پسندیده است و اگر مسافران را مقدم کند نیز رو است و اگر زنان را مقدم کندنیز و است همچنین آورده است در کتاب محيط سرخسی الباب السادس في العدوي وتسليمها باب ششم در بیان مددکاری کردن قاضی در بیخ زدن دروازه مدعی علیه است و تفتیکرد حصمان شود واذا جاء رجل الى القاضي وذكر ان له على فلان بن فلان دعوى فان كان المدعى عليه غائباً يدفع القاضى اليه طينه عليها ختم القاضي مكتوب فيها اجب خصمك الى مجلس الحكم (قاضیخان) اوخاتما او قطعة قرطاس لاحضار الخصم (عالمگیری) فان كان المدعى عليه حاضرا في المصر هذه القاضى بمجرد دعوى المدعى (قاضیخان) و وقتیکه امد شخصی نزد قاضی و گفت که بدرستی مرا بر فلان بن فلان دعوا است پس اگر غائب بود مدعا علیه بدهد قاضی مدعی را پارچه گل را که مهر وی بران باشد و نوشته با شد در ان که حاضر شو همراه خصم خود در محكمه يا بدهد برای او مهری یا پارچه کاغذی بجهت حاضر کردن مدعی علیه پس اگر مدعی علیه حاضر بود در شهر حاضر کند قاضی مدعی علیه را بمجرد