Page 140

جلد اول ۱۳۱ کتاب القاضی میدانم که اگر قاضی قطع کردن خواندنی ایشان مشغول می شد بازمی ماند از فیصل امور مردم شهر پس نفع ایشانرا این دفع تصدیع مردم اہل شهر بر قرمی که ملاحظه کرده باشد و يقدم النساء عليحده والرجالي عليحده وان جعل للنساء يوماً عليحده فهو اسهل لهن كذا في الحاوي فقه حنفى (عالمگیری) و بباید که صاحب مجلس قاضی پیش کند بحضور قاضی زنان را علیحده و مردان را علیحده و اگر بگرداند یکروز را برای زنان علیحده پس این نیکی تر است از روی ستر بر زنان را همچنین آورده است در کتاب حجا قاضی قال محمد رح الذي يرجع من ليله إلى اهله بمنزلة المقيم والذى بيت غير اهله بمنزلة الغريب الا ان الغريب يعنى المسافر اشد حالا كذا في المحيط (عالمگیری) گفته است امام محمد رح انکسیکه بازگشته می تواند از جای نشستن قاضی در همان شب بخانه خود حکم او بمنزله مقیم است و انسیکه شب میگذراند بغیر خانه خود حکم او بمنزله مسافر است لیکن حال مسافر سخت تر است از حال بهمین شخص یعنی اگر مسافر خصمی را بر همین شخصیکه در حکم مسافر است تقدیم نماید جائز است همچنین مذکور است در کتاب محیط واذاراى التقديم لاجل الغربة لا يصدقہ فی قوله انی غریب عازم على الرجوع إلى وطنى لكنه يسأله البينة على انه غريب هكذا روى عن محمد رح لكن يشترط العدالة في هذه الشهادة وشهادة المستور تکفی (عالمگیری) و هرگاه صلاح به بند قاضی پیش کردن شخصی را از جهت مسافر بودن و راست کوی نداند او را درین قول و گوین مسافر هستم وقصد و ارم باز رفتن را بوطن خود لیکن طلب کند از و شاهدان را بر اینکه مسافر ست و قصد کنده است بر بازگشتن بوطن خود اینهمچنین روایت شده از امام محمد رح لیکن درین شهادت عادل بودن شاهدان شرط نیست بلکه شاهدی شخصی پوشیده حال درین باب کفایت میکند من اصحابنا من قال ان القاضی تساله مع من يريد السفر مثال الرفقة انه متى يخرجون وان فلانا حمل يخرج معهم فان قالوا نعم رج يتحقق العذر (عالمگیری) و بعضی از دعوی پیش کردن زنان در مجلس قاضی فایده در تعریف مردم مسافر