Page 841

جلد چهارم کتاب دعوی فعلی قول ابی حنیفة رح لا یصح دعوته الا بتصدیق الآخر وعند هما یصح دعوته استحسانا و ان كان الولد كبيرا يعبر عن نفسه فان قرد ذلك ثبت نسبه من المدعى وان جحد لم تصح دعوته المعتق يصبح دعوة الاخر وهذا قول ابی حنیفة وعلى قولها لا تصح دعوة احد الامتصاد كذا فى الذخیرة (عالمگیری) غلام صغیری میان دو مرد مشترک بود آزاد کرد او را یکی ازیشان بعد از ان دعوی کرد او را دیگر ازیشان که بدرستی این غلام پسر من است صحیح است دعوای او نزد امام اعظم رحمة الله علیه وآنغلام آزاد کرده نمیباشد مر هر دوی ایشان را اگر دعوای مدعی دعوای آزادی باشد چنانکه آن غلام در ملک او نبود واگر دعوای او دعوای ولد کردانیدن بود چنانکه آبستن او در ملک او بود پس هر آزاد کننده نصف بهایش تاواندی بر امیراث او نیست اما بقول صاحبین ع آزاد میشود همه انغلام بر آزاد کننده آن دیگر شریک ادعوی کرد انسب آن پسر آزاد صغیر را که مراور انسب معلوم نبود پس صحیح میشود دعوا او از روی استحسان چنانچه وقتیت که دعوی کند آن شریک دیگر نسب او را و اما اگر دعوی کند آن شریک از دی او را پس قول امام ابو حنیفه رحمہ اللہ تعالی صحیح نمیشود دعوای او مگر صحیح میشود به شکوی کردن آن شریک دیگر ونزد صاحبین او صحیح میشود دعوای او از روی استحسان اگر آن کودک کلان بود که تعبیر کرده میتوانست نفروق پر اگر اقرار کرد آن پسر آن دعوی ثابت می شودنسب او از مدعی اگری کرده صبح نیست و هوای او کنند دعوای آن یکدیگر هم ول ما بو حنیف مه لا لیلی ولی با این بین این دعوای یکی از ایشان کریمی میشود براست دوری کردن آن ورا همچنین ات در کتاب غیر ولو كان ولدان توامان فاعتق احدهما فادعى نسب الاخر يثبت نسبهما ويبطل العتق كذا في التاتارخانية (عالمگیری) اگر دو ولدوگانه بود پس آزاد کردیکی آن هر دو را و دعوی کرد نسب آن دیگر را ثابت میشودنسب آن هر دو باطل میشود آزاد کردن اوهم این کرد شده است در کتاب تا تر خانیه ابن سماعه رح فی نوادرہ رجلا عتق جارية وتزوجت زوجا وجاء بولد الاقل من ستة اشهر من التزوجها فادعاه الزوج والسيد الذي اعتقوابه فادعت المان الزوج