Page 804

جلد چهارم ۷۹۵ کتاب الدعوی وقتیکہ کودک دعوی نمودکہ بدرستی من پسر غلام کہ زادہ شدہ ام برفراش او از فلان کنیز و آن مرد میگفت کہ او غلام من است کہ زادہ شدہ است از کنیز من کہ منکاح دادہ بودم اورا بفلان غلام خود وحالانکہ آن غلام زندہ بود دعوی می نمود آنرا پس او پسر آن غلام است و اگر آن کودک دعوی نمود کہ بدرستی انا من پسر آن غلامم و گذرانید گواہانرا و خواجہ او دعوی نمود کہ بدرستی آن کودک پسرمن است گفتہ آقا امام محمد رحم که میگردانم او را پسر آن غلام وحکم میکنم بآزادی او چنین است در کتاب حاوی ولو اقام العبد البينۃ انہ ابنہ من ھذہ الامۃ و ھی زوجتہ واقام المولی البینتہ انہ ابنہ منھا فالبينۃ بينۃ العبد الا انہ یعتق با قرار المولی وتصیر الجاریتہ بمنزلتہ ام الولد کذا فی المبسوط (عالمگیری) و اگر غلا گذرانید گواہان را کہ بدرستی این کودک پسر من است از این کنیز وحال آنکہ آن کنیز زن او بود و خواجہ او گذرانید گواہانرا کہ بدرستی آن کودک پسر من است از این کنیز پس معتبرگواہان آن غلام است ولیکن آن کودک آزاد میشود با قرار آن خواجہ بپسر بودن او و آن کنیز بمنزلہ ام ولدخواہ میگرد چنین است در کتاب مبسوط واذا كان العبد ميتا او كان حيا الا انہ لا یدعی نسب الغلام ولا يدعی النکاح ومولی الامتہ ایضا میت وانما یدعیہ ورثۃ الميت ويقيمون البينۃ علی ذ لك يقضی بنسب الغلام من مولی الغلام ويرث مع سائر ورثتہ ھکذا فی المحيط (عالمگیری) و اگر آن غلام مردہ بود یا زندہ بود ولیکن دعوی میکرد نسب آن پسر را و دعوی میکرد نکاح کردن آن کنیز را و خواجہ آن کنیز نزمردہ بود و بدرستیکہ دعوی میکرد نسب آن پسر را وارث آن مرڈ از مورث خود و گذرانیدند گواہان را بآن حکم کردہ میشود بنسب آن پسر از آن خواجہ و میراث میبرد آن پسر با دیگر وارثان او همچنین است در کتاب محیط وان کان العبد ميتا اوكان حيا الا انہ ینکر النکاح فان نسب الغلام يثبت من المیت الذی اقام الغلام البينۃ انہ ابنہ و یرث منھم عے الا انہ الميت لايصير ام ولد لہ ويحکم بعتقھا بموتہ کذا فی المحيط (عالمگیری)