Page 729

جلد چهارم ۷۲۰ كتاب الدعوى آن به بفسخ آن چیز را که جایز نیست از عقد تا اگر آن ولد محل نسب باشد و واجب می کند فسخ عقد را در آن ولد و گردانیده میشود آن مرد اقرار کننده به نسب آن ولد بوطی کردن آن کنیز در حالیکه نسبت کرده میشود بوقت آبستن و ام ولد گردانیدن آن کنیز تابع است مرثبوت نسب را و در ولد زنا خواندن آزاد کردن پس این است که آن مرد دعوی کند نسب ولد برا که نبوده باشد آبستن در ملک آنمرد و بدرستیکه صحیح میشود دعوای ولد بآزادی در ملک صحیح نمیشود در غیر ملک و گردانیده نمیشود آنمرد اقرار کننده بوطی کردن آن کنیز و واجب نمیکند فسخ عقد را در ان ولد و در جائیکه ممکن باشد اثبات آزادی صحیح است دعوای ولد بآزادی چنانکه اگر مردی خرید کنیز حامله را بعد از ان دعوی کرد فرزند و آن ولد را این دعوای ولد است بآزادی و اما دعوای ولد بشبه ملک این است که مردی دعوی کند ولد کنیز پسر خود را اینچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرخسی رحمة الله تعالی وشرط صحتها ان يكون ملكا قابد ولا النكح لجاریة ابنه من وقت العلوق الى وقت الدعوة وفي يد التملاك من وقت العلوق الى الدعوة وان كون الجارية محل النقل من ملاك ملاك كذا في المحيط (عالمگیری) وشرط صحت دعوای ولد بشبه ملک این است که پدر را تاویل کردن ملک بوده باشد در کنیز پسرش از وقت آبستن آن کنیز تا وقت دعوی کردن ولد آن کنیز و ولایت مالک شدن پدر بر آن کنیز پسر بوده باشد از وقت آبستن او تا وقت خواندن آنولد و دیگر اینکه آن کنیز محل نقل کردن باشد از ملک پسر بملک پدر همچنین مذکور است در کتاب محیط ثم اذا اجتمعت الدعوتان فدعوة الاحتبالا اولى من دعوة التحرير وان سبقتا دعوة التحرير فهى اولى ودعوة التحرير اولى من دعوة شيعة الملك ودعوة ضحايا النكاح اولى من الكل فاسدا كان النكاح او صحيحا كذا في محيط السرخسی (عالمگیری) پس اگر مجتمع شد دو دعوای ولد پس دعوای آن ام ولد گردانیدن بهتر است از دعوای آن به آزاد کردن اگر پیش بردعوى التحرير بردعوی ام ولد گردانیدن دعوای آن به آزاد کردن پس دعوای آن به آزاد کردن بهتر ست و عوای ولد به آزاد کردن بهتر است