Page 545

جلد چهارم ۵۳۶ کتاب دعوی ادعيا مع الملك المطلق فعلا كما اذا قال كل واحد هو عبدی عتقته او دبرته فذو الید احق بخلاف ما اذا قال كل واحد هو عبدى كاتبته فهما سواء لانهما خارجا اذ لا يد على المكاتب ولو قال احدهما هو عبدى كاتبته اشباتا وقالا لاخر دبرته او اعتقته فهذا اولى فالضابطة ان كل بينة يكون اكثر فها حو هذا في الخارج وذي اليد في الملك المطلق (شرح وقايه) بدانکه مصنف هدا یه شریفہ بیان این مسله ها را بدون ضبط کرده و من آنها را از کتاب ذخیره مضبوط وکوتاه جمع کردم پس میگویم که اگر دو مدعی گواهان گذرانیدند پس اگر تاریخ یکی ایشان پیشتر بود پس این بیشتر بمالک شدن مدعاو اگر تاریخ یکی ایشان پیشتر نبود پس اگر هرکدام ایشان ذوالید بودند پس هر دو ی برابراند در مالک شدن آن و همچنین هر دو مدعی برابراند اگر هر دوی ایشان خارج بودند در دعوای ملکه مطلق و این حکم وقتی است که هر دو بیان تاریخ را نکرده باشند یا یکی ایشان بیان تاریخ را کر دینا یا هر دو بیان تاریخ را کرده باشند و تاریخ یکی ایشان پیشتر نباشد و اگر تاریخ یکی ایشان بیشتر بودپس تحقیق حکم آن گذشت که بدرستی صاحب تاریخ پیشتر بهترست بآن مدعاو همچنین حکم است در دعوای ملک بسبب مگر آنجاکه هر دو مدعی از طرف یک شخص بان مدعارسیده باشندو شهایکی ایشان بیان تاریخ را کرده باشد پس در نیصورت آنکه بیان تاریخ را کرده بهتر است بآن مدعا واگریکی ایشان ذوالید بود و دیگرايشان خارج پس آن خارج بهترست بآن مدعاو دعوای ملک مطلق در حالیکه قراربنده صورتهای مذکوره باشد مگرگواهان خارج معتبر نیس توتی که خارج ودالید د عوی کردند مالک مطلق فعلی را چنانچه اگر هردوی ایشان گفته باشند که این مدعا غلاهم منست از اد کرده ام یا مدبر کرده ام او را پس درین صورت ذوالید بهترست بخلاف از انکه اگر هرکلا ایشان گفته باشد که این مدعا غلام من است مکاتب کرده ام او را که درین صورت هردو برابر