Page 253

جلد چهارم ۲۴۸ کتاب الدعوی و در کتاب تتارخانیه مذکور است که در کتاب تجرید گفته که اگر اختلاف واقع شد میان ورثه فروشنده و خرنده و یا اختلاف واقع شد میان ورثه یکی از ایشان و میان دیگری که زنده باشد پس اگر اختلاف ایشان پیش از قبض متاع فروخته شده باشد سوگند کنند آن هر دو باتفاق امامان ما رحمهم الله و در شرح طحاوی گفته است که لیکن سوگند بر ورثه بالعلم است اگر اختلاف ایشان بعد از قبض فروخته شده بود پس همچنین حکم نزد امام محمد رحمة الله و بر قول امام ابو حنیفه و ابو یوسف رحمهما الله تعالی هر دو سوگند نکنند و معتبر قول خرنده است یا قول ورثه خرنده است بعد از وفاتش اعلم و نیز در کتاب تتارخانیه گفته است که در کتاب جامع الفتاوی مذکور است که مردی خرید چیزی را باز فروشنده یا خرنده مرد و واقع شد اختلاف در بهاء میان آن زنده و ورثه آن مرده در اینصورت اگر متاع فروخته شده در دست ورثه بود هر دو سوگند کنند واگر در دست زنده بود سوگند نکنند نزد شیخین رحم و این حکم وقتیست که اگر مرده باشد فروشنده واگر خرنده مرده بود و متاع فروخته شده در دست فروشنده بود هر دو سوگند کنند نزد همه علماء رحمهم الله واگر در دست وارث خرنده بود نزد شیخین هم هر دو سوگند نکنند اختلاف المشتري مع الوكيل لقبض الثمن هل يجري التحالف بينهما وقد كتبت الجواب لا يجري اذ الوكيل بالقبض لا يحلف وان ملك الخصومة عند الامام فيدفع الثمن الذي اقر به واذا حضر الموكل المباشر للعقد طلب الزيادة يتحالفان حينئذ (تكملة) اختلاف کرد خرنده با کسی که وکیل شده بود از طرف فروشنده بقبض کردن بها آیا تحالف میان ایشان جاری میشود یا نه در تحقیق نوشته ام حکم آنرا که جاری نمیشود زیرا که وکیل بقبض را سوگند داده نمی شود اگر چه مالک خصومت کردن است نزد امام اعظم رحمة الله علیه و بدهد بوکیل آن بهائیرا که خرنده اقرار کرد بآن برای وکیل و اگر حاضر شد موکلی که مباشر عقد بیع است و طلب کرد از خرنده زیادت بها را درین هنگام فروشنده و خرنده با یکدیگر سوگند کنند وان هلك احد العبدين فایده اختلاف کردن خرنده با وکیل به قبض بها فایده اختلاف عاقدین بعد از هلاک شدن یکی از دو غلام خریده شده المتبايعان