Page 21

جلد چهارم ۱۶ کتاب دعوی را به نداری پس این خاموشی او انکار است پس شنیده میشود گواهان مدعی بر او مگر خاموشی او انکار نمیشود وقتیکه مدعی علیه گنگ باشد و سببها تعلق البقاء المقدر بتعاطي المعاملات والدعوى من المعاملات فا كان سببا للمعاملة وهو تعلق البقاء كان سببالها (در مختار و تكمله) وسبب دعوی تعلق بقاء انسان است که مقدر شد و بقاء او از جانب خدای تعالی بگردن معامله با یک با دیگر مانند خریدن و فروختن مثلاً و دعوی بعض از معاملات است پس آنچیزیکه سبب است برای معاملات که تعلق بقا است همان چیز نیز سبب است برای دعوی واما انواعها فثنتان دعوى صحيحة ودعوى فاسدة فالصحيحة ما تتعلق بها احكامها وهو احضار الخصم والمطالبة بالجواب و وجوب الجواب واليمين اذا انكر والاثبات بالبينة او بالنكول ولزوم احضار المدعى والفاسدة ما لا تتعلق بها الاحكام هكذا في الكافي (عالمكيري ونتائج الافكار) اما انواع دعوی دو است یکی صحیحه است دیگر دعوای فاسده و دعوای صحیحه آنست که تعلق میگیرد بآن احکام دعوی و آن حاضر کردن خصم است و طلب کردن جواب است از او و واجب شدن جوابست بر او و سوگند دادن اوست وقتیکه منکر باشد و ثابت گردانیدن حق است بشاهدان یا بمنع آوردن او از سوگند کردن و لازم کردن حضور مدعی بها است و دعوای فاسده آنست که تعلق نمیگیرد بآن احکام دعوی همچنین ذکر شده است در کتاب كافي والفاسدة من الدعوى هي ان لا يكون الخصم حاضرا اوان يكون المدعى به مجهولا لان عند الجهالة لم يكن للشهود الشهادة ولا للقاضي القضاء به وان لا يلزم على المطلوب شيء بفعل او