Page 637

جلد دوم ۶۳۴ کتاب الشهادة دیت است بر رجوع کنندۀ دوم چهارم حصۀ دیت دست و نصف تاوان پای است پس اگر شاهد سوم غلام بود دیت پای بر ولی قصاص است و اگر آن زخمی بازان روزخم مرد و شاهد سوم غلام بود پس بر هر دو رجوع کنندگان نصف دیت است و نصف دیگر آن بر عاقلۀ ولی قصاص است پس اگر شاهد سوم رجوع کرد و ظاهر شد اینکه غلام است پس اگر آن زخمی ازان دو زخم به شد پس تاوان دست او بر هر دو شاهدان تقسیم است که بر هر کدام سوم حصۀ آن است تاوان پای برشاهد دوم و سوم هر دو نصف است پس اگر آن زخمی از همه آن زخم مرد پس دیت در همه آنشاهدان تقسیم است که بر هر کدام ایشان سوم حصۀ آن است همچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرخسی رجل ادعی علی رجل انه قطع یده ولیه خطأ وثامنها وجاء ببينة شهد واعلیه انه قطع یده ولیه خطأ و القطع ولم يشهدوا انه ثامنها وجاء بشاهدين آخرين شهدا انه ثامن اليد ولم يشهد واعلی نحو بال على الله وجوا لم انهم الا الامام محمد ليلة مردی دعوی کرد بر مردی که بدرستی این مرد بریده است دست ولی مرا بخطا و آن ولی من مرده است ازان و آورد شاهدان را که گواهی دادند بر او که بدرستی بریده است دست ولی او را بخطا و گواهی دا که آن ولی او مرده است ازان و آورد دو شاهد دیگر را و ایشان گواهی دادند که بدرستی آن ولی او مرده است ازان زخم دست و گواهی ندادند بریدن دست پس قاضی حکم کرد بدیت ولی او بر عاقله آن شخم بعد ازان شاهدان بریدن دست اظهار رجوع کردند از گواهی خود پس ایشان تاوانده میشوند همه دیت را بعد ازان اگر شاهدان مردن و رجوع کردند از گواهی خود رجوع کنند شاهدان بریدن بر ایشان همچنین ذکر شده است در کتاب ذخیره وکذا لوان رجلا ادعی علی رجل انه قطع صباحا من المفصل خطا وارنقه شلت مما وراء لجدع علیہ بك فلما الى بيتا فهد شهد اعلی القطع ولم يشهد اعلى الشلل وجاء بشاهدين آخرين شهدان لنه شلت مما امضى على عاقلة القاطع بدية الكف ثم رجع شاهدا القطع قاضی