Page 538

جلد دوم ۵۳۵ کتاب الشهادة قاضی بگواهی ایشان خواه مدعی قبض کرده باشد آن مال را یا قبض نکرده باشد همچنین باغ و زمین تاوانداد ه میشود یعنی شاهدان تاواندار آن میشود بعد از رجوع کردن ایشان از گواهی خود اگر حکم قاضی پیوست شده باشد بگواهی شان و در کتاب خلاصه الفتاوی ذکر شده است که همین حکمیکه بزازی رحمه الله برا ذکر کرده است قول پسین حضرت امام اعظم است رحمه الله علیه و همین قول صاحبین است رحمها الله تعالی و ظاهر قول خلاصه این است که بدرستی شرط کردن قبض کردن مدعی مال را برای تاواندار شدن شاهدان آن مال را قولی است که ازان رجوع کرده شده است و عبارت کتاب خلاصة الفتاوی این چنین است که دو شاهد وقتی که از شاهدی خود رجوع کنند رجوع کردن معتبر یعنی نزد قاضی رجوع کنند باطل نمی شود حکم قاضی ولیکن آن دو شا تاواندار میشوند آن مالی را که گواهی بان داده بودند و همین قول پسین حضرت امام اعظم رحمه الله علیه و همین قول صاحبین است رحمه الله علیهما و همین قول فتوی برابر ست اینکه قبض کرده باشد آن مال را آن کسیکه حکم برای او کرده شده با نکرده باشد آنرا ثم اعلم ان الضمان عنهما يسقط باشياء الاول ضمنهما نصف المهر ثم اقر به رده اليهما الثانى ضمنها قيمة العبد ثم اقر بالاعتا رده الثالث ضمنهما قيمة العين ثم وهبها المشهود له للشهود عليه ردها اليهما الرابع رجع الواهب فى هبته نقضاء بعد ما ضمن الشاهدا رد الضمان الخامس ورثة المقضى عليه رد الضمان بخلاف ما لواشتراه الكل من العتابية (نجس) بعد از ان بد انکنا وا فایده ساقط می شود تاوان از شاهد بعد از رجوع کردن او از شاهد در پنج جا