Page 482

جلد دوم ۴۷۹ کتاب الشهادة الآخر صح و هو معلوم العدالة للقاضي وان سكتوا أي الفروع عن تعديل الاصول حين سألهم القاضي جازت شهادة الفروع ونظر القاضي في حال الاصول فان عدلهم غيرهم قضى به والالا (هدايه وفتح القدير) وكذا لو قال الفرع ان الاصل ليس بعدل اولا اعرف حاله على الصحيح (درمختار وتكمله وان عرف الاصول بالعدالة ولم يترك الفروع يسال عن الفروع (قاضيخان) پس اگر شاهدان فرع بیان کردند عادل بودن شاهدان اصل را رو است عادل کردن ایشان و حاصل کلام این است که اگر گواهی دادند شاهدان فرع پس اگر قاضی می شناخت عادل بودن هرکدام از شاهدان فرع و شاهدان اصل را حکم کند بموجب گواهی ایشان و اگر قاضی نمیدانست عادل بودن شاهدان اصل را و میدانست عادل بودن شاهدان فرع را بپرسد شاهدان فرع را از عادل بودن شاهدان اصل پس اگر شاهدان فرع عادل کردند شاهدان اصل را رو است این عادل نمودن ایشان زیرا که ایشان از اهل تزکیه اند پس قبول کرده میشود گواهی شاهدان فرع و همچنین وقتیکه گواهی بدهند دو شاهد پس یکی از ایشان عادل کند دیگر خود را صحیح میشود عادل کردن او در ان حالیکه اگر عادل بودن آن عادل کننده معلوم باشد نزد قاضی و اگر شاهدان فرع سکوت کردند از عادل کردن شاهدان اصل وقتیکه قاضی پرسید از عادل بودن شاهدان اصل رو است گواهی شاهدان فرع و نظر کند قاضی در حال شاهدان اصل پس اگر عادل کرد ایشان را کسی دیگر غیر از شاهدان فرع حکم کند قاضی بگواهی شاهدان فرع و اگر کسی دیگر عادل نکرد ایشان را حکم نکند بگواهی ایشان و همچنین حکم نکند بگواهی ایشان اگر شاهد فرع گفت که بدرستی شاهد اصل عادل نیست یا گفت که