Page 446

جلد دوم ۴۳۳ کتاب شہادت وكذا فى الذخيرة ولوشهد وا انه كان هوالواضع على راسه يوم الموت تقبل هكذا فى محيط السرخسی در (عالمگیری) و اگر گواهان گواهی دادند که بدرستی پدر مدعی مردو حال انکه بردارنده این جامه بود قبول کرده میشود گواهی ایشان همچنین ذکر شده است در کتاب محیط واگر گواهی دادند که بدرستی پدر او مرد و حال انکه او سوار بود براین چهارپای حکم کرده میشود بآن چهار پای برای وارث و اگر گواهی دادند که بدرستی پدر او مرد وحال آنکه نشسته بود براین فرش یا بر این گستردنی و یا خفته بود بران قبول کرده نمیشود این گواهی ایشان و اگر گواهی دادند که بدرستی پدر او مرد و حال انکه این جامه بر سر او نهاده شده بود و گواهی ندادند باینکه بردارنده آن جامه بود قبول کرده نمیشود این گواهی وحکم کرده نمیشود برای وارث همچنین ذکر شده است در کتاب ذخیره واگرگواهی دادند که بدرستی پدر این مدعی در روز مردن خود نهاده بود این جامه را برسرخود قبول کرده میشود گواهی ایشان همچنین ذکر شده است در کتاب محیط سرخسی رح والاصل فى جنس هذه المسائل ان الشهود اذا شهد وعلى فعل من المورث فى العين عند موته فهذا على وجهين اما ان يشهد وابفعل هو دليل اليد او بفعل ليس دليل اليد فالذى هو دليل اليد في العقليات فعل لا يتصور ثبوته بدون النقل كاللبس والحمل او فعل يحصل عادة للنقل كالركوب فى الدواب وفى غير المقليات دليل اليد فعل يوجد من المورث في الغالب كالسكنى فى الدار فهذا النوع من الفعل اذا قامت البينة على وجوده من للمورث فى العين عند موته يقضى بالمدعى للمدعى والذى ليس بدليل اليد في العقليات فعل