Page 99

(۹۲) ( جلد اول ) ( ذکر وقایع عهد اعلیحضرت شاه محمود ) ( سراج التواریخ ) شاهزاده حسنعلی میرزا فرستاد واو که فتح شهر هرات را دشوار میدانست بهمین قدر اکتفا کرده وسکه وخطبه را بنام بنام شاه ایران اجرا داشته از راه قلعه نو وبادغیس مراجعت کرد واز طرق صعب المسالك عبور کرده چنان کار برشیزاده دشوار افتاد که خودش با امراء واعیان لشکر طناب توپ را بگردن ودوش گرفته میکشید و در روز برحمان شاقه وتكليفات فوق الطاقه راه سپرده روز یازدهم قلعه نو رسید واز دست بنياد خان هزاره ونصیر خان برادر او درین راه بسیاری از لشکرش تلف گشت و تا که وارد منزل شکیبان شد شب وروز از مقاتله ومحاربه نیار اميد ودرین منزل مدد خان درانی که از حاجی فیروزالدین رنجیده خاطر شده بود بشهزاده حسنعلی میرزا پیوسته او در قريه بشك جای نشستنش فرموده بخلعت تمین وخنجر مرصع دلش بجای آورده باخود نگاهداشت ودر منزل جمین برتی عطا محمد خان که حاجی فیروزالدینش پس از معاودت شهزاده از دور هرات بالخيه فرستاده بودرسیده خلعت و انعام از شهزاده یافته مراجعت کرد وشهزاده روز شنبه دهم رمضان سنه ۱۲۳۲ هزار دو صد و سی ودو وارد مشهد شد ذکر توجه وزیر فتح خان از کابل بجانب کشمیر چون سردار محمد عظیم خان بقراریکه از پیش رقم گشت بر رنجیت سنگهـ غالب آمده هزیمتش داد بخود مغرور شده مالیات کشمیر را از وصول بخزانه پادشاهی بازداشت و وزیر فتح خان بعزم هدایت ورهنمونی او که برادرش بود بالشکر از کابل راه کشمیر بر گرفت و سردار محمد عظیم خان نیز طریق مدافعه پیش گرفته سدراه شد و معابر وشوارع را استحکام داده وزیر فتح خانرا از در آمدن بکشمیر مانع گشت ومدتی هر دو برادر بمقابل هم روز بسر برده آخر الامر که لشکر وزیر فتح خان از مدبر نشدن علوفه بعسرت افتاد ناچار تنها در مخفه (۱) نشسته بخبر براه سنگر برادر بر گرفت و چون بقرب سنگر رسید سردار محمد عظیم خان شنیده سراسیمه سان جانب محقه دوید وزمین ادب بوسیده پیاده در جلو محقه راه پیمود تا که باهم داخل سنگر شدند وپس از ادای مراسم ملاقات برادرانه وزیر فتح خان لشکر خود را نیز طلبیده هر دو برادر با هر دو لشکر داخل کشمیر شدند وحکومت آنجا را چنانچه در سابق بود بسردار محمد عظیم خان بر قرار گذاشته وزیر با وجوه مالیات کشمیر مراجعت کرد ذکر توجه وزیر فتح خان جانب کشمیر (۱) محفه بمعنی هودج که کهاران بدوش بردارند ذكر لشكر كشيدن شاه محمود ( بسالاری وزیر فتح خان جانب هرات ) چون شهزاده حسنعلی میرزا از دور هرات باز گشت حاجی فیروز الدین شهزاده ملك حسين پسر خودرا با ناظر حسن خان از هرات نزد شاه محمود در کابل فرستاده معاونت خواست که بیاری او نیروی در باز وی خود حاصل آورده غوریانرا از تصرف کارکنان دولت ایران باز کشد وهم قوت ومکنتی بدست آورده مالیات هرات را دیگر بشاه ایران ندهد و شاه محمود که همیشه تسخیر هرات مرکوز خاطرش بود این امر را از طلوع اختر اقبال خویش دانسته در اواخر سال ۱۲۳۲ هزارو دویست وسی ودو هجری وزیر فتح خان را باچندی از برادرانش که مامور خدمتی نبودند وسی هزار سوار جانب هرات گسیل فرمود ودرین سفر وزیر فتح خان چنان دست بجود واحسان گشود که در مدت ششماه وجوه عطایاش نودو شش لك روپیه بحساب آمد الغرض چون وزیر فتح خان بفراه رسید حاجی آقاخان وزیر حاجی فیروز الدین ورود او رادر شهر هرات صواب ندانسته از راه استقبال بیرون شده در نواحی هرات با او ملاقات کرد وتسخیر غوریان را از ورود در هرات مقدم داشته در خارج شهر فرودش آورد و وزیر فتح خان پس از چند روز که مردم را بدادن زر از خود کرد حاجی فیروز الدین را ببهانه مشورت در بیرون شهر نزد خود طلبیده باهم قدری ملاقات کرد بعد از مجلس بیرون شده امر کرد تا اورا با بزرگانیکه همراهش بودند گرفته محبوس کردند وسردار دوست محمدخان وسردار کهندلخان ذکر لشکر بردن وزیر جانب هرات