Page image — the source of record
Machine transcription
(۸۹)
( جلد اول ) ( ذكر سلطنت ثانویه اعلیحضرت شاه محمود ) ( سراج التواريخ )
ذکر نامه ورسول فرستادن حاجی فیروز الدین
نزد اعلیحضرت فتحعلی شاه
نامه ورسول فرستادن حاجی فیروز الدین در ایران
چون حاجی فیروزالدین از حسن کرداریکه نسبت بکار گذاران دولت ایران بجای آورد از راه انجاح مقاصد حامی آقاخان وزیر ومشیر خودرا در اواخر سال ۱۲۱۹ هزار ودویست ونوزده نزد اعلیحضرت فتحعلی شاه فرستاد ومومی الیه در روز بیست وششم محرم سنه ۱۲۲۰ هزار و دوصدوسی وارد طهران گشته باریاب حضور پادشاه شد وازتعدی شاه محمود حکایت وشکایتی بیای برده خواهش دفع ورفع وی کرد وشاه ایران خلعتی بانامه بصحابت میرزا محمد صادق وقایع نگار برسم رسالت برای حاجی فیروزالدین فرستاده رسول خودش رانیز با او رخصت بازگشت داد و حاجی فیروزالدین از وصول خلعت و نامه ورسول اعلیحضرت شاه ایران قوی دل وشگفته خاطر گشته قلع وقمع شاه محمود را نظر بناعة اوكه مشتمل بر مضامین اسرت وامداد بود سهل شمرده فرستاده شاه ایران را جهت اسعاف (۱) حاجات خویش در هرات نگاهداشته از کثرت خوریتی عبدالرشید خان درانی را باتحف وهدایای شایان بازنزد شاه ایران فرستاده وی درماه ذیقعده سنه ۱۲۲۰ هزار ود و صد و سی بطهران رسیده سرای میرزا محمد شفیع صدراعظم برای مسکنش معین گشت ومقارن الحال شهزاده محمد ولی میرزا حكم ران مشهد که اسحق خان قرائی را با حسین علیخان پسرش از سبب فتنه جوئی ایشان کشته بود چنانک شد که مبادا کسان اسحق خان مذکور حاجی فیروز الدین را بفتنه برانگیزانند میرزا عبدالکریم خان مستوفی خود را از مشهد نزد حاجی فیروزالدین بسفارت فرستاد واو فرستاده محمد ولی میرزا را اعتنا نکرده در تسخیر غوریان مصمم گشت و فتحعلی خان مروزی ساکن قریه شکیبان هرات را باسه صد سوار بتسخیر غوریان مأمور کردواو رفته قلعه غوریان را متصرف شد وازین قضیه محمد ولی میرزا آگاه گردیده اسکندر خان حاکم وبنیاد تریکی هزاره را مأمور تاخت و تازغوریان فرمود واو غوریان راغارت کرده بعد از دولت ایران رو برتافته باپنداد خان هزاره راه اتفاق برگرفت و بنیاد خان که خواهان اینکه قضا باود از قبایل هزاره جمشیدی ومرد وفیروز کوهی لشکری فراهم آورده امیرخان برادر خودرا از قندهار خواست با حاجی فیروزالدین نیز طرح معاهده و مرادده انداخت واورا باوجود ارسال و مرسول نامه ورسول که عنقریب مذکور گشت از شاه ایران روی گردان ساخت و در غوریان آماده پیکار شده استوار نشست و محمدخان نائب خراسان ازین ماجرا آگاه شده باوجودیکه در دولت آباد گرفتار کار زاربود روی بسوی غوریان نهاد و حاجی فیروز الدين حبلت اندیشیده بميرزا محمد صادق وقایع نگار سفیر شاه ایران که در هرات بود اظهار کرد که لشکری از هرات بشبخون عسکرگاه محمدخان نائب خراسان میگمارم تامدار از روزگارش واردواو این حیله او را از در صدق دانسته ببهانه ملاقات محمدخان رخصت حاصل کرد که رفته اورا دیدار کرده کاررا از پیکار باصلاح پیوند دهد چنانچه داخل اردوی اوشده از شبخون زدن هرویان اورا خبر داده بشهر مراجعت کرد و محمد خان که اعتماد قوی بحاجی فیروزالدین داشت از شنیدن این خبر هراسناك كشته بمشهد مراجعت کرد و حاجی فیروزالدین بخاطر آسوده شهزاده ملك قاسم پسر خود را بهانی بغور یان فرستاد و بنیاد خان هزاره از ورود شهزاده در غوریان قوی دل ومستظهر گشته دست بغارت مال ومنال مردم محال خواف بر گشود و شهزاده محمد ولی میرزا دوباره محمد خان نائب خراسان را باد و هزار پیاده وسوار افشار ازراه مدافعه ارسال نمود واو در اطراف غوریان تاخت و تاز آغاز کرده دقیقه از غارت و تاراج فرو گذاشت نکرد و غنائم بسیار باخود برداشته درحین مراجعت بژبت شیخ احمدجام اموال منهو به(۲) را قسمت کرد وهمی کدام از پیاده وسوار على التفریق راه مشهد ومسکن خویش پیش گرفت درینحال محمد خان قرائی و اسکندر خان حاکم هزاره و بنیاد خان و نصیر خان از تباهی حال آگاهی یافتند کیها محمد خان نائب از همراهانش جز اندکی نیست از عقب او راه بر گرفته بدورش صف کشیدند و محمد خان پاره بمحاربه کوشیده آخر الامر هزیمت یافته جانب مشهد گریخت و از همراهانش مصطفی خان استرآبادی دستگیر
(۱) اسعاف روا کردن حاجت
(۲) منهو به غارت کرده شده
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.