Page 877

(٨٤٧) (جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ) بودند برداشته و چد را نپال از تعاقب دلیران سپاه آگاه گشته از انجا با عیال و اطفال خویش راه جبال بر گرفته در دره زور مسکن گزیدند و درین جنگ منصور خان حواله دار و سه تن از سپاهیان نظام جراحت برداشته از باقتران سی و چهار تن کشته و شصت و دو تن مجروح گشتند و عماريه موضع زور ان شاء الله در موقعش رقم میگردد شرح حال اقوام میر سلطان کوتوال و رفتار خواجه محمد خان با مردم قندهار و هم در اوایل ماه جمادی الاول میرزا محمد حسین خان کوتوال و میرزا عبد الرؤف خان نائب او و سر دفتران محبس کابل منسوبان میر سلطان را که از روز بیاما رسیدن او محبوس شده در زندان کابل بودند بخوف وبیم داده بلکه زجر و توبیخ نموده مبلغ گزافی را بنام خویشان و آشنایان او چون محبعلی صراف و کاظم عسکر وامير محمد وسيد حسن واقوى حمامى ومحب عسکر ومحب حمامی و پسر کریم و محمد عمر و محمد عظیم و یعقوب وسید علیخان رساله دار و غلام جان تاجر و خیر الدین وغیره قندهاریان از مال میرسلطان از ایشان اظهار گرفته و فرمانی بمهر پادشاهی که آنهم پس از مهر خود ایشان مزین میشد بنام حکمران قندهار حاصل کرده همه را با اقوام و احباب ایشان گرفتار عقاب کرد و از جمله چهل و پنج هزار روپیه و هفتصد و پنجاه دانه طلای را لسکه بنام حاجی ملا شیر سید ساز و پسر شاکوی هندوی صراف و دیوان هیکل تاجر اظهار گرفته همه را بمحصول رسانیدند و مقارن اینحال هفت فقره که هم فقره آن مشتمل بر چند فقره دیگر از نیک و بد بود از عریضه خواجه محمد خان مميز قندهار حالی رای والا شد و چون فقراتش مشعر بر خرابی و بیانی اکثر از مردم قندهار و در ذیل آن نگار داده بود که صفدر علیخان پیشخدمت امیر شیر علیخان مرحوم که شخص باخوان و قزلباش زاده بود سالهای زیاد اجرای امور قندهار را نموده بپای برد و خواجه محمد که خود را خواننده وصادق و خواجه زاده میداند و وقت امتحانش رسیده است هم آئینه دست از خدمت باز نمیدارد و حضرت والا تمامت فقرات عريضه او را بحکمران قندهار امر تحقیقات فرموده برای خودش رقم نمود که ازین عرض داعیه او معلوم و مفهوم میگردد که هوای حکومت در سر دارد و اینر انيك بداند که مأمور حکومت نمیشود و مقارن اینحال از عريضه ميرزا یوسف خان وقایع نگار مشهد مقدس حالی رای والا شد که میر محمد امير بيك ايلخانی هزاره را خدا بخش نام نوکر غلام حسن جبار که بارناز احوالش مجملا رقم گشت در مشهد رسانیده و هم عبدالمجیدخان را که ورودش در با خرز از پیش گذشت حکمران مشهد سوار کاشته او را گرفته و محبوس کرده در مشهد برد و حضرت والا از فتنه عبد المجید خان آسوده خاطر گردیده در باب غلام حسن جبار فرامرز خان سپهسالار را فرمان کرد که زوجه و محمد اکبر پسر دوازده ساله و غلام حیدر پسر بیست ساله غلام حسن را با محى الدين خان بيست و دوساله و غلام حسین هجده ساله و غیاث نه ساله برادران او از محله خواجه مصری هرات گرفته و محبوس کرده و مال و متاع همه را ضبط نموده خود ایشان را روانه کابل نماید چنانچه او دوتن برادران او را که از جمله سوار کشاده و در سرحد بودند در هرات طلبیده بعد همه را محبوس کرده در کابل فرستاد و هم درین ایام با جوخان اسحق زائی در پشت رود بدرود جهان کرده فرمان بزرگی مردم کوچی پشت رودی بنام کمال خان و جمال خان پسرانش شرف نفاذ یافته هر دو تن رئیس قوم شده ره نورد طریق پدر خویش گشتند و مقارن اینحال از عریضه سپهسالار فرامرز خان حالی رای والا کردید که شیعیان سکنه هرات از مأمور شدن ملاهای سنیان در مساجد ایشان و ترغیب نمودن مر ایشانرا بادای صلوات پنجگانه در مسجد و جماعت و دستکمار شدن يك نفر خياط باسيازان حضرت رسول کرده بود و کینه و عناد مردم اهل سنت و جماعت با ایشان و سقط و طعن گفتن مر ایشانرا خالف و چناك گردیده تمام عزم رفتن جانب مشهد جزم کرده اند و اکثر کاسبکار بودند راه قرار بدانسوی پیش گرفته رفتند و مابقی پس از چندی که دانساند بکسی جور وستمی بجز از اجرای او امر ونواهی الهى بر طبق مذهب مهذب ابی حنیفه رحمة الله نمیرسد و دیگر تکلیفی بایشان نمیکنند مبلغ هم در بار کرده دو حصا کن خویش آزاده قرار گرفتند و بعضی از فرار شدگان نیز باز گشته و برنجید بكرنا هتك باز گشتن دارد و حضرت والا در روز شرح حال اقوام میر سلطان کوتوال حال حسن جبار فوت باجو خان اسحق زائی شرح حال شیعیان هرات