Page 81

(٧٤) ( جلد اول ) ( ذكر سلطنت اعلیحضرت شاه شجاع ) ( سراج التواريخ ) نهادند و در منزل شب قدر واقع دو آبه که شهزاده آهنگ عبور از آنجا داشت پیکاش پیوستند و احوال مکنت و جلال شاه را نزد شهزاده و مختار الدوله بیان نمودند و در شب این منزلگاه صحبت خان فوفلرائی با غلامخانه پشاور و رؤسای قوم خلیل ومهمند وغیره از لشکر شهزاده جدا شده داخل اردوی شاهی گردیدند وشرح حال شهزاده را نزد شاه گذاریدند و همگنان از الطاف بیکران ملوکانه بعطای خلعت سربلند گشته بعد موکب همایون از قریه کپی در حرکت آمده وارد نواحی قریه پشاور شد واز شهر گذشته در گذرگاه شاه عالم واقع چهار گروهی شهر فرود آمد واز سبب وفور آب عبور را دور از صواب دانسته درنگ فرمود و شیر محمد خان مختار الدوله را بذریعه منشور دعوت اطاعت نمود واواز ناسازگاری طالع واژون با پشاهراه انقیاد ننهاده در روزجمعه سوم ورود کو کبه شاهی از آب گذشته در حدود قوم خلیل منزل گزید وشاه نیز از کنار آب و گذرگاه شاه عالم کوچ داده بقرب کوت جعدر خان نزول اجلال ود و روز دیگر هر دو لشکر بهم در آویخته خونها ریخته گشت و از دست برد خواجه محمد خان وحمله های مردانه دیگر همراهان شهزاده عساکر پادشاهی که از طوایف خلیل ومهمند وغلامخانه پشاور بودند پشت مجنگ داده رو بهزیمت نهادند و در چنین حالت سرداران درانی چون مدد خان اسحق زائی ومحمد اعظم خان نسقچی باشی ومحمد اکرم خان امین الملك وعبد الغفور خان فوفلزائی که با طبل وعلم در اطراف شاه استوار ایستاده بودند و خود شاه با چندی از پیشخدمتان پای ثبات فشرده از انجمله شاه شمشیر حواله خواجه محمد خان کرده چون زره در برداست کار بگرنینتاده اما از ضرب گلوله تفنك پیشخدمتان راه آخرت پیمود ونیکوخان (١)سلاح الي خواجه سرای قلماق آقاسی اسب وسلاح ( ١ ) و سلب ( ٢ ) او را سلب ( ٣ ) نموده سرش را بریده بپای ستور حرب وسائر شاه انداخت و همچنین شیر محمد خان مختار الدوله که با برادران واقوامش بدیدار مدد خان و محمد اعظم خان جنگ (۲) سلب زره وجوشن و خفتان جنگجویان (۳) سلب ربودن و نیست کردن دوچار و سر گرم پیکار بودند کشته گشتند و حاجی میر احمد خان برادر مختار الدوله اول دستگیر و در ثانی طعمه شمشیر شده شهزاده قیصر از دیدار این گیرودار از میانه دزیت گردیده کشته شدان داخل کابل شد وشاه با فتح وفیروزی در پشاور نزول فرموده با آنکه عزم نظم ونسق کشمیر در ضمیرش بود از سبب شهزاده قیصر که شکست یافته بکابل در آمد فسخ عزم کرده راه کابل برگرفت وقبل از ورودش شهزاده قیصر يك شب در کابل در نك كرده بصلاح وصوابدید میر واعظ آهنگ کوهستان نموده در آنجا پناه جست و شاه پس از از وصول بدار السلطنة كابل بعضی از خوانین را عقب او فرستاده بتسلی و دلجوئی بحضورش آوردند چنانچه قلم عفو بر ناصیة حال شهزاده کشیده حکم مبرم کرد که دیگر از اقامت حضور و ملازمت رکاب دور نبوده محکومت مأمور نشود ذکر لشکر کشیدن محمد ولی میرزا جانب هرات ذکر لشکر کشیدن محمد ولی میرزا والی خراسان جانب هرات باعث لشکر کشیدن مشارالیه اینکه قبل ازین بنابر انقلاباتیکه در خاندان سلطنت چنانچه ذکر شده آمد روی داده نزاع افتاد قلعه غوریان را که در هشت فرسنگی هرات واقعست حسین خان قاجار با میروالی مشهد متصرف شد و محمد ولی میرزا آنرا باسحق خان فراخی سپرده او یوسف علی خان برادر زاده خودرا محکومت آن نیاشت و وی در خفا با حاجی فیروز الدین سازش کرده بتسخیر خراسانش ترغیب همی نمود تا که در خلال احوال مذکوره سال ۱۲۲۲ هزار ودویست و بیست ودوی هجری حضرت صوفی اسلام که در سال پیشتر ازین از خوف بیگیجان اوزبك نسخه بیگی جان گریخته در کرخ اقامه گزیده بود وخواص و عوام آن مقام و نواحی هرات دست ارادت بدامن اطاعتش زده طريق انقيادش می پیمودند در بیوقت حاجی فیروز الدین که از مریدان سعادت قرین او بود نجاه هزار کس از (٤) تاغبه باره لشکر مردم ایلات والسنهات هرات و مضافات آن بنام جهاد جمع آورده حضرت صوفی را در هودج زرین برنشانیده تا غه(٤)