Page 762

( ۷۳۴ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) ازدم تیغ بیداد گذرانید راه محاربت جانب قلعۀ شش برجه بر گرفته چون از وجود خصم تهی بود بآسانی قلعه را متصرف شدند و از آنجا کرنیل فرهاد خان بابراء نظام ولشکر بی نظام هزاره بیسود وافغان جلالخیل وهزارۀ مالستان هردو قلعه مفتوح را بامداد برحله استهکام داده راه علاقه سلطان احمد پیش گرفت و در موضع آب پران بالردوئی که در تحت رایت کپیتان عبد الصمد خان و از راه سه پای هزاره دای زنگی رو آورد هممنزل مقصود بود ملحق گشت و باتفاق هم راه ارزگان پیش گرفته چون مردم شهرستان وفولادی وسلطان احمد مطیع ومقناد شده بودند بدون اضطراب وتشويش حمله و یورش خصم بره نوردی افتادند و از آنسوی سردار عبد القدوس خان که پس از فتح شهرستان چنانچه گذشت براه قول خار روی تسخیر بمیوی ارزگان نهاده بود از فتح زاول وسلطان احمد و رو نهادن کرنیل فرهاد خان وکپیتان عبد الصمد خان بظفر ارز کان آسوده خاطر گردیده طرف نمران عطف عنان کرد و هزار سواره از سواران هزاره دای زنگی را بایک فوج پیاده نظام و دو ضرب توپ در کنار پل روه هیرمند بجهت انسداد راه اشرار هزاره دای کندی که با غلام حسین خان کدامدار چنانچه گذشت مناقشت و مناقشت آغازیده دست بجنك یازده بودند امر اقامت کرد که اگر بآن خوف و هراس قرار اختیار کنند ایشانرا نگذارند که از پل گذشته داخل ارزگان شوند و باعث قوت مردم آنجا گردند و خودش چون وارد نمران شد بعضی از آن مردم که مرتکب خطای اندکی شده بودند خود ایشان و برخی که مصدر خیانت بسیار گردیده بودند پسران ایشان از راه پذیره نزد سردار معزی الیه حاضر شدند و او ایشانرا که از ناحیه حال ایشان آثار فتنه مشاهده کرد تحت الحفظ در کابل فرستاد و از جمله میر یزدان بيك اوزبکی ومير كاظم بيك تمرانی و میرناصر بيك سبك اسياني وميرعليجان بيك بنية پس از وصول ایشان در کابل مورد عتاب شاهانه گردیده گرفتار زندان عقاب شدند و همچنان بوند نا که در مجلس ودیعت حیات سپردند و دیگران بامر سردار عبد القدوس خان هر يك بدر خود را برسم گرو نان یا یکتن برادرش را در نزد او حاضر اورده واو همه را در اردو نگاهداشته پدران و برادران ایشانرا امر کرد که از افواج پادشاهی دسته دسته را با خود در اندرون قلاع ایشان برده جای دهند و با ایشان قرار داد که در هنگام محار به با مردم ره توره دپشت و کوه کراهی پیش روی سپاه پادشاهی جای گزیده در کار جنك معاونت و همراهی کنند و آنها طوعاً وکرها فرموده سردار نامدار را بر عهده قبول نهاده و سردار با وقار بازای قبولیت این امر همه را وعده آن داد که پس از انجام کار و انتظام روزگار اشرار ایشان مشمول عواطف خسروی شده پسران ایشان با مر پیش خدمتی در بار پادشاهی متفاخر ومباهی خواهند شد و اخر دم از شنیدن این بلاجو غيره مواعید و نوید دادن سردار عبد القدوس خان و اندرز نامهای حضرت والا که بر تو وصول افگنده و ایشانرا امید و ارانجام مأمول گردانیده بودند کمر خدمت دولت چست بستند ودرین اثناء افواجيكه بسالاری رگد زبر دست خان از هرات چنانچه گذشت جانب هزار جات راه بر گرفته بودند وارد نمران شده برکاب سردار عبد القدوس خان پیوستند و از دیگر سوی تمامت مردم هزاره تايمنان از شرف نزول افگندن موعظت نامهای حضرت والا که از پیش بشرح رفت و وعدها و نویدهای سردار عبدالقدوس خان مشعوفانه دسته دسته وفوج فوج از راه اطاعت نزد سردار موصوف حاضر امده و تسلیت یافته مراجعت می کردند و از جمله بزرگان مردم شهرستان که در اطاعت از دیگران سبقت ورزیده و افواج قاهره ایجاقی در اندرون ملك خود راه داده بلكه خود برده بودند زیاده تر نوازش و دلجوئی داده همه را بتسلیات وافیه دل بجای اوردو اسنگا که مردم هزاره تایمنان بطريقيكه ذكر شد سر بر خط فرمان نهاده از عریضه سردار عبد القدوس خان دانسته خاطر دانش مظاهر حضرت والا گشت او را فرمان کرد که اول اسلحه و آلات حرب را از ایشان باسم ورسم امانت گرفته و در مواضع لازمه از اعداد سپاه صیدا گماشته و پیشترفته آهسته آهسته تکالیف اوامر و نواهی پادشاهی را بمدارا ومواسا اجرا داده و نظم و نسق نهاده کار را راست کند و پس از انتظام مهام آنمردم اسلحه و ادوات حربيه ایشانرا پس تفویض خود ایشان کند ومقارن انحال یکتن از سواران نظام جهت امری در خانه میر ترخان بخش بيك بن مير ناصر بيك ورس که از بزرگان اعیان هزاره دای زنگی واز شبب اسیری در کابل نظربند بود داخل شده زوجه او را با كراه در زير فعل نامترا مطیع و منقاد شدن مردم هزاره تایمرح حال آن بدخشان