Page 629

( ٥٦٦ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) که او را سر رشته داده شده که در جائیکه حق نداریم و حقیت آنرا بثبوت نمی توانیم میرسید چیزی اظهار نکنیم و جائی را که حتمیت و سند ملکیتش موجود است میشاید که و انگذاریم بهر حال سخن را تطویل نداده قطع و فیصلهٔ این منازعه را نمایند زیرا که این گفتگوی ما با کار گذاران ایران ما را از دیگر امور نزديك و دور باز میدارد و از آنسوی جنرال مکلین که جنرال غوث الدینخان سه روزه وعده جواب داده و ماجرا را بحکمران هرات فرستاده زان روانهٔ حضور اقدس نموده بود که این منشور بجوابش رفت چون چند روز از موعد مذکور گذشته و بر شد قبل از وصول این حکم والا چگونگی حال را بمیسرا نگار داده فیصله منازعه را معطل باستصواب رای و جواب امنای دولت انگلیس گذاشت چنانچه از نوشته او که در هند فرستاد مکتوب فارن سکرتر بپایهٔ سریر سلطنت رسید که از زبان درازی و بلند پروازی جنرال غوث الدینخان در باب موضع و محلی که سند و حجت قوی و برهان قطعی حقیت آنرا ندارد و زبان مباحثه میکشاید اولیای دولت ایران نزد امنای دولت انگلیس شاکی شده اند بناءً بران اطلاع داده شد که جنرال موصوف از سخنی که سود و بهبود دولت نباشد باز داشته آید تا منقضی بروی کار نیاید و جواب اینمکتوب فارن سکرتر در موقعش مرقوم خواهد گشت انشاءالله‌تعالی و هم در روز نوزدهم مذکور حضرت والا دستخط خاص سید شاه خان را که وارد سیغان شده بود در باب حرکت و درنك و قواعد ترك شتاب و آداب جنك نگار فرمود که از ورود شما در سیغان خدا یار و ظفر همعان باد و میباید که همه تن هوش بوده روی بدیگر سوی ننهید و تا افواج دیگر با نائب سالار غلام حیدر خان از بامیان وارد سیغان و باهم (۱) تردید معاضد و همدنان نشوید و تهاجمی سره سامان دویدن را اختیار نکنید که تمام امور و دستور حرب تدبير وتانّي بازگردانیدن است نه شتاب و تردید (۱) و هم درینروز مردم قطغنکه دو آب و روئی و غیره را تا رباط و چیچل اندر رنامهای و باز آوردن عدیده از حضور اقدس رفت و از خدمات ماضیهٔ ایشان و احسانات سابقه خویش يكمك بیاد همگنان داده ترغیب و زبون وفاسد و تحريض بمعاونت افواج قاهره نمود و هم بپنج قطعه اشتهار هدایت آثار بنام مردم طوائف وسکنه سمك چارك گردانیدن و جوی باری و زاری و امرخ و بیکن و سر پل شرف اصدار و عز ارسال پذیرفت که چون اسحق مر اقباق و ارمنی ۱۲ زاده بدعہد بی میثاق طریق عداوت و شقاق پیش گرفته و گردن اطاعت از کمند متابعت دولت بیرون کشیده چونکه مادر و نوکر دولت روس شده با رانت (۲) و تحريك او مرتکب تمرد و سرکشی گردیده است عزم جزم کرده‌ایم که لکها محمد اسحق نفوس از مردم اسلام را آماده نموده بزو و بهر که معین و محرك اوست حمله و یورش کنیم و تا اینروز غیر از سپاه دختر تیمور نظام که بیست هزار مرد خون آشامند هزاران مرد کارزار از دیار مواضع و مقام از همراه جانب آن بوم خان ارمنی و رزهر ساخته ام سی هزار تن دیگر از سپاه و افسر نظام در کابل حاضر و آماده دارم که بپای کنتل می‌نمایم بود لهذا تا بیاری حضرت باری روز روشن را بر آن سیه‌دل شب تاری سازند پس شما را لازمست که آن ارمنی زاده را ارمنی زاده زده از ملك بيرون كشید که سرخ رو و سرافراز دنیا و آخرت شوید و در ین‌وقت بروز بیستم ماه ذیحجه گفته شده سید شاه خان و جان محمد خان حاکم دای زنگی از سیغان راه کهمرد برگرفته و میران هزاره را با سواران ایشان مأمور دره صوف کرده شب را در دهن درهٔ کتل دندان شکن بسر برده روز بیست و یکم ماه مزبور داخل علاقهٔ (۲) ازرانت کهمرد شدند و میران دای زنگی که ره نورد دره صوف گردیده بودند موضع ولیشانرا که مردمش رو از دولت بودن و نشان دادن ۱۲ و سعادت برتافته با سردار محمد اسحق خان یکدل و یکجهت گشته بودند قهر و غلبه متصرف شدند و تمام دواب و مواشی و مال و متاع ایشانرا غارت کردند و چپ و راست تاخته مظفر و منصور روی تاراج با مر سید شاه خان بسوی بوینه قره و کشنده نهادند و مقارن اینحال عزیز نام کلانتر مکتوبی از جنرال نجم الدینخان و قدر خان - شكن بيردل بيك وعبد الرحيم بيك بميرش و سيف الله‌بيك مشتمل بر استدعای معاونت و اغوای ایشان رسانیده و ایشان روی از کوی سعادت برنتافته کلانتر مزبور را با نامۀ که با خود داشت نزد سید شاه خان و جان محمد خان حاضر کردند و ایشان او را برسم ترنمانه بازی که داب سواران مردم ترکستانست بسواران اردو سپردند و ایشان او را بناحق لب یکی از دیگر ربوده پاره پاره کردند و پس ازین آثار و شکونهای فتح دلاز نائب سالار غلام حیدر خان