Page 589

( ٥٥٩ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) در هری پور و پشاور اقامت داشت از شرارت نور محمد خان پدرش که در خوست و نواحی آن چنانچه مرقوم گشت آتش فتنه برافروخته بود بایما و اشاره حضرت والا اورا کار گذاران دولت انگلیس با عیال و اطفال و تعلقاتش در اصیت سر مسکن و مأوی دادند و در تحت حفاظت نظر آوردند و هم سردار محمد ابراهیم خان بن امیر شیر علیخان مرحوم را با عیال و تعلقاتش از پشاور بیرون کرده در حسن ابدال جای دادند و ازین ماجرا سردار جانوخان وزوجه اش که دختر اعلیحضرت امیر کبیر و فرار پشاور بودند و راه عداوت با دولت میپیمودند هراسنال گشته مال و متالیکه همراه داشتند مخفیه کشیده از راه خفیا از شهر پشاور بیرون شده در حدود یوسف زائی مسکن گزین گردید که مبادا چون سردار ولی محمد خان تحت نظر بشوند و هم در خلال این احوال با وجود اشتعال نائره قتال وجدال بناء امریکا از حضور اقدس بنام جنرال غلام حیدرخان چنانچه از پیش رقم گشت بصدور پیوسته بود که در علافه صیغه لغز قلعه منبعی احداث و آباد کنند و او باستشاره خان پدرش موضع شنگی را که تا باوه لوارگی واقع علاقه غندك طائفه توخی دو کروه و تاباوه سوری چهار کروه و تا کلات هفت گروه و تاکوه علاقه تفرنك گروه و تادمن وميان واخيرناوه تركى دوازده و سیزده و بیست کروه و تا علاقه کاکر بیست و پنج گروه مسافت دارد و هم بندر کل اطراف و محل عبور و مرور مردم نامبردست پسندیده پس از عرصه نمودن و منظور فرمودن حضرت والا قلعه در موضع شنگی بنیاد نهاده بکار آن پرداختند و هم درین هنگام مردم ترکانیه علاقه نجده از خط فاصله قدری پای پیش گذاشته بسر چشمه که بخاك افغانستان واقعست برای چرایش دواب ومواشی ایشان فرود کشته قرار گرفتند واز جمله مقصود بای نامی جهت زیاد کردن آب دست بکار چشمه مذکور برده ومير محمد حسین خان والی میمنه آگاه گشته سرحد داران را بذریعه مکتوب خبر داده امر بازداشتن از کار چشمه و بیرون کشیدن آنمردم را از خاك متعلقه افغانستان کرد و سرحد داران ایشان را بشدت و درشتی از موضعیکه پیلاق گزیده خارج نموده در خاك متعلقه دولت روس فرستادند و مقصود بای که چیزی صرف باد کردن چشمه نموده بود از راه دادخواهی نزد حاکم نجده شده خواهش مصروقات خویش کرد و او نامه مشتمل بر عبارت که برعایت دوستی و همسایگی بدی از تعلقداران افغان ندیده و نخواهیم دید بکار داده مصحوب دو تن از ترکمان نزد میر محمد حسین خان والی میمنه فرستاده استدعای مصارف مقصود بای را بروی کار آورد واو هردوتن فرستادگان حاکم نجده را محبوس کرده بدرشتی پیام داد وهم سردار محمد اسحق خان حکمران ترکستان را از ماجرا آگهی داده از سبب درشتیی که کرده بود معاتب گشت و بامر او فرستادگان حاکم نجده را رها داده عذر تقصیر خواست و هم وجه مصارف مقصود بای را بامر حضرت والا ادا نمود و از آنسوی در روز بیست و نهم ماه رمضان چند تن از بزرگان بابکر خیل که در فتنه باتور محمد خان وسعد واقبال ودخيل بودند در موضع پتان نزد سردار شیر یندل خان حاضر آمده اظهار انابت و قبول اطاعت کردند و هم در معرض بیان آوردند که دویست و بیست خانوار از تعلق مپردل خان شرير قوم لکند و پنجصد و پنجاه خانوار از علاقه متون تعلق سعيد على ومحمد اكبر وقاضي عبدالرحمن ومحمد امين وصورت نامان و پنجصد خانوار از مردم صبری و کوه مل خيل وغيره وسه صد خانوار تعلق پسر حاجی نام از راه فرار بکهسار حسن خیل قوم وزیری وغلبك منگل برشده پناه گزیده اند و سردار شیر یندلخان پیش آمدگانرا نيك نواخته تسلیت داد و اندرز نامها برای کوه پرشدگان بنگار داده مصحوب ایشان بهريك از مردم تور گند و اسپن گند فرستاده پیام داد که بمسا کن خویش مراجعت کنند و هنوز ایشان رهسپار اطاعت نشده بودند که ملا علاء الدین که اشر (۱) مفسدین بود از مکتوبات تسلیت آیات سردان شیریندلخان خوفناک گشت که مردم اغوا کرده شده او و دیگران راه اطاعت دولت پیش گرفته مبادا او را بدست خدام بارگاه سلطنت سپارند با عیالش گریخته در موضع تنك منگل پناه گزید و مقارن اینحال نور محمد خان وسعد و و چك نام دزد وغیره مفسدین شرارت قرین دوباره داخل علاقه صبری شده چندی از دزدان مردم صبری و منگل را باخود یار و مددگار ساخته و باهم قرار دادند که پس از فراهم شدن دزدان وانجمن گشتن راه زنان بلشکر پادشاهی از یکسو شبیخون زده از دیگر سوبیرون شوند تا سپاه باهم در آویخته بشب تار خون هم بریزند وملا علاؤ الدین مذكور نیز با آنان همعنان گشت وسردار شیریندلخان از حیله احداث قلعه شنگی گفتگوی حاکم نجده با میر محمد حسین خان والی میمنه تتمه کار مردم مخالفت خوست (۱) اشر شریرترین