Page 585

( ٥٥٥ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) رساله دار مذکور وجه را از فرستادن در اردو باز داشته بدیعهٔ مکتوب اول از جنرال غلام حیدر خان مشورت خواسته بمجباستصواب رأی او وجه را از کلات بار کرده در لشکر گاه رسانید و تفویض جنرال مذکور کرده خود راه کابل برگرفت و بافوج جدید وارد کابل شده شرف بارحاصل کرد ذکر فتنهٔ تیمور شاه خان نائب سالار در هرات ذکر فتنهٔ تیمور شاه خان نائب سالار وهمدر خلال احوال مذکوره تیمور شاه خان نائب سالار سپاه نظام هرات که هوای فتنه در سر داشت از شورش صیدمالدری وترکمن وعلی خیل وهوتک وفساد نورمحمد خان درخوست وشرارت مردم شینواروغیره که تحریر در آمده وهنوز نائرهٔ قتال دراشتغال بود فرصت بدست آورده از راه خفا بسردار محمد ایوب خان بن اعلیحضرت امیر شیرعلیخان مرحوم وسردار محمداشم خان بن سردار محمدشریف خان که باچندی ازخادمان معتمد امیر مذکور چنانچه از پیش بشرح رفت ازراه عداوت ودشمنی فرار مملکت ایران شده درطهران قرار داشتند پیام فرستاده بایشان قرار داد که بهرطوریکه بدانند وبنوانند خودرا درهرات برسانند وروز ورود خودرامشخص دارند تا در همان روزوی سپاه نظام را اغوا کرده لوای بلوا برافراخته شهر هرات را بدیشان سپارد وایشان روز هجدهم شوال را روز ورود خود درهرات قرار داده بوی جواب فرستادندکه اگر زمام فائز شوند اورا سپهسالار اول افغانستان شمارند واز تقدیرات خداوند بمانند تیمور شاه خان هجدهم ماه رمضان فهمیده چون افواج پیادهٔ هزاری اندری وفوج سعید محمد خان وفوج خاکی وفوج قندهاری همه را ازویرگاه اغوا کرده قرار داده بود که سپهسالارفرامرزخان را کشته شهر هرات را غارت کنند وبسردارمحمدایوب خان سپرده رهسپار خدمت او شوند چنانچه درروز هجدهم ماه رمضان بخیال اینکه سردار محمد ایوبخان درینروز وارد هرات میشود فوج پیاده هزاری اندری که بسبب بغاوت قوم ایشان آزرده دل وافسرده خاطر بودند درشورش از دیگر افواج سبقت کرده آهنگ قتل سپهسالار فرامرز خان نمودند وبیاولان وچوب داران وغیره خادمان او بمدافعه برخاسته آلات حرب بکار افتاد واز طرفین چند تن مقتول ومجروح شده آخرالامر بلوائیان سپهسالار را آسیبی نرسانیده روی تاراج بفور خانهٔ دولتی نهادند وتفنک وپتشنک یعنی کارطوس وغیره اسباب حرب را از قورخانه بغارت برداشتند وروی غارت بشهر وبازار نهاده فوج پیادهٔ خاکی که بافتنه انگیزان معاهده کرده بودند از ایشان رو برتافته لوای مدافعت افراشتند ودست تاراج ایشان را بازداشته همت برحفاظت گماشتند چنانچه گروه اشرار دست بروی نتوانسته غاسبانه جانب چپاوتی که محل اقامت ایشان بود باز گشتند وچون اثر وخبری ازسردار محمد ایوبخان ندیدند ونشنیدند ناچارروی فرار جانب قندهار نهادند وجنرال اله داد خان وبر گد زبردست خان ونظام الدینخان وقاضی ملاحسین خان وخلیفه محمدحسین خان وخوانین سواران کشاده فارسی وافغان بکشش وکوشش مردانه بتقديم رسانیدند وخود تیمور شاه خان طریق فرار جانب مملکت ایران پیش گرفته درموضع شبش دست گیر عطا محمد بيك شبشی گردیده سواران او ورا درهرات آورده بامر قاضی سعدالدینخان وسپهسالار فرامرز خان او را از کنار شهر عبور داده دراوبه برده بمحافظت نگاهداشتند ومحمد اخلاص خان کپدان باسلطان محمدخان نواسهٔ ارسلاج خان غلجائی که نیز فرار اختیارکرده بودند درموضع شاغلان دست گیر شدند وقاضی سعد الدینخان وسپهسالار فرامرز خان گرفتار شدگان مذکوره را بمحافظت غلام محمد خان بن ولی محمد خان جمشیدی ومیريوسف بيك كُرحى رهسپار کابل ساخته رحمت الله بيك وسيفور بيك برادران فتح الله بيك وميرداود پسر میرحامدرأ که ازسبب شرارت ونامهٔ که بسردار محمد ایوبخان نوشته دعوت آمدن بهرات کرده واز درگاه محبوس بودند باایشان همراه فرستادند ونیز بیست ویکتن از سواران ترك محافظ قرار دادند وپس از رسیدن ایشان درکابل تیمور شاه خان واخلاص خان و سلطان محمد خان را چون افسران فوج بودند سپاهیان نظام سنگسار کردند وسی ودوتن دیگر از بلوائیان را که سپاهیان نظام و مردم هرات دست گیر کرده بودند چندی محبوس نگاهداشته ازجمله یکتن را که قندهاری بود افسران فوج قندهاری جهت رفع اشتباه اولیای دولت که ایشانرا بد راکت وانبازی اهل غوایت نسبت ندهند هدف گلولهٔ تفنك