Page 580

(٥٥٠) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) محاربه می پردازند و مانیز لطر تحریکات شما ایشانرا فرمان فرستاده وعده داده ایم که بلشکر ایشانرا معاونت کنیم چنانچه لشکر در هسیر جد گسیل نموده و هم از هر طرف خواسته ایم که ایشانرا باشما محاربه روی دهد سپاه پادشاهی از راه صدق وعده بكمك ایشان برسد زیرا که خلاف وعده کردن غلط است خصوص از پادشاه که از يك خلاف وعده کردن بسی معائب بروی خویش آوردن و بباد کار گذاشتن است واگر نام پادشاهی را از خود دور کرده خلاف وعده نمایم چندین قوم را باید از خود آزرده بسازم و آزرده ساختن آنها بیجهت و راه ندادن شما بسیار آسانست و نفع شما اگر چه زكوة بدهيد قليل است و ضرر شما کثیر و خطرات چند در آمدن بافغانستان برای شما متصور است بنابران بنقصان اقوام خود و بغارت رفتن مال و منال شما رضا نیستم و خیر را در همین امر ملاحظه کرده ام که در افغانستان نیائید و فتنه و فساد را هر دم از گوشه و کنار بر خود آماده و استوار نسازید دیگر اینکه مالدار مردم نفس افغانستان نیز زیاد شده علف مملکت خودرا خود بکار دارند و برشما نمی گذارند در افغانستان مردم کوچی قدغن است که نیایند و سودا گرایشان اگر از راه پشاور در کابل بیایند منع نیست دیگران زنهار نیایند و هر گاه بزور و زبردستی آمدند هر چه از دولت بینند از خود دانند فقط و همدرین روز یعنی روز نوزدهم ماه شعبان جنرال غلام حیدرخان که وارد علاقه احمد شاه خیل هوتکی شده و چنانچه گذشت مردم هوتکی را اسهالت نموده جابجا کرده از انجا راه بر گرفته بود بداخل علاقه مرغه شده مردم اسحق زائی و طوخی زائی را پیام داد که چهار دون دستگیر شدگان خدمه پادشاهی را رها داده خود ایشان نیز از کوه جهالت فرود شده از راه اطاعت جانب مسکن وموطن خویش مراجعت کنند والا آمادۀ قتل وغارت باشند وایشان که بیرون از انقیاد راه نجات نداشتند پیام اورا الهام غیبی و انعام لاریبی دانسته فوراً هشت تن از بارك زائيان و سه تن میرزا و دوتن سواره نظام ویکتن دیگر از مردم ایلجار را که در وقت محاربه وقتل عیسی خان حاکم هوتک که از پیش بشرح رفت دست گیر نموده و تالینوقت نگاهداشته بودند نزد جنرال غلام حیدر خان فرستاده خود ایشان نیز با اهل وعيال از راه غوايت بازگشته در مسا کن خویش قرار گرفتند و همچنین عبدالحمید خان حاکم تر کی سه تن احمد كل ماما وملك غفار وملك كلى نامانرا نزد مردم طوائف فجر خيل ومحمد خيل وخواجه خيل ومالى خيل سکنه ناوه فرستاده استمالت نمود و ایشان نیز که سوده وخسته شده بودند طریقه ضلالت فرو گذاشته از راه اطاعت بمسا کن ایشان باز گشتند و شیر جانخان ترکی کس نزد ایشان فرستاده از اطاعت بسوی ضلالت دلالت کرد وملك كلى فرستاده عبدالحمید خان حاکم با دوتن همراهان خود فرستاده او را دو زخم شمشیر رسانیده باز گردانید و مردم گیلان نیز بی آنکه کسی دلالت و هدایت کنند باز گشته بمسا کن اطاعت و انقیاد جای گزیدند و در روز بیستم ماه شعبان ملك غوتو نام پانی زائی که سر در بیابان گمراهی نهاده با اشرار اندری و ترکی و غیره در فتنه انگیزی یار و مدد گار بود از اطاعت کردن قومش مقیدین شرارت آئین را گذاشته نزد جنرال غلام حیدر خان آمد و او پیش نظر بند نگاهداشت و همچنین هر روزه چهار نفر پنجنفر از اقوام غلام قادر خان و خانجهان خان گرفتار دست دلیران سپاه میشدند و همدرینروز یعنی بیستم ماه شعبان يك رمه گوسپند و بیست فرد گاو از مردم اسحق زائی هوتکی که از آمدن در مسا کن ایشان سرباز زده در هسار کوهسار جهالت بودند با دو تن ضعیفه جوان از خیل غلام قادر وخان جهان بدست سپاهیان نظام افتاده هردوتن ضعیفه را غلام حیدر خان جنرال باختر محمد حس ن رفو خان ترکی سپرده امر کرد که در نزد عیال خویش نگاهدارد تا پرده عفت ایشان دریده نشود و هم مقارن اینحال بزرگان مردم وزیری و علاقه داور از راه اطاعت نزد عبدالواحد خان حاکم خوست آمده داد عرض بر دائر پایۀ سریر سلطنت شده از حضور اقدس والا در روز مذکور او را فرمان شد که با بزرگان مردم مذکور رشته پیوست اطاعت ایشان را بر وفق صواب انعقاد داده معروض بدارد و چون آنمردم بدون از خلعت و انعام گرفتن و دولت را فریب دادن دیگر امری را در نهاد ندارند پس از حصول مدعایشان همچنانکه بودند راه غوایت پیموده اطاعت نمودند القصه چون مردم علاقه جات گیلان و ناوه و سوری از راه اطاعت پیش آمده چنانچه گذشت سر بخط فرمان نهادند كسانيكه از بزر كان طوائف اندری و ترکی وهوتکی وغیره مردم را اغوا کرده بفتنه می انگیختند قرین یاس و هراس گشته با دیگر فتنه جویان چون سید یزدان محمد افضل خان و شش تن