Page image — the source of record
Machine transcription
( ۵۰۱ )
( جلد سوم ) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )
کرنیل لاکهارت که بعزم سیاحت کافرستان حال موسوم بنورستان وارد صفحهٔ بدخشان شده و سردار عبدالله خان حکمران بدخشان از دخول کافرستانش بازداشته از موضع زيباك رهسپار چترار شده مسترنی الآیس نیز با او رفیق راه گشته جانب دیار خویش رفت و چون عریضهٔ مذکورهٔ قاضی سعد الدین خان بپایه سر یر سلطنت رسیده از مطالعهٔ ساطعهٔ والا شرف گذارش یافت در روز هفدهم ماه رمضان منشوری بنام او شرف صدور یافت که چون مدار کار و مبنای گفتار بر استشهاد نامه و غیره سند است دلالت دارد برینکه دست دولت روس بخاك متعلقهٔ افغانستان نمیرسد و نمیباید که برسد و همچنانکه از ابتدای کار تاحال در تعیین حدود خسارت و زیانی بدولت افغان روی نداده بعد ازین نیز امید است که روی ندهد و این مکابره و مذاکره را که کرنیل کاپريك روسی در باب خیاب بمیان و در محل بیان آورده منظورش آنست که از سرنهر مرغاب و قاشان که داخل خاك افغانستانست سهل دانسته بگذریم و تنها بيك بدانید که از حصول مدعای خیاب تا گذشتن از مبداء مجرای هر دو نهر مذکور تفاوت بسیار است چه اگر بالفرض پس از مکالمات بسیار پاره و قطعهٔ از مضافات خیاب را بدست آرد هم بهر حیصون در بین حایلست دست و پای بیگانه بخاك افغانستان دراز نمی تواند شد و بر مرغاب و قاشان که سر آب را بدست آرد راه مداخلت را بهر سو باز می تواند ساخت پس در باب جویهای مذکور بسیار محکم و استوار بوده متوجه باشید که از دست نرود و با آنکه کمشنر انگلیس هر دو نهر را بصوابدید مستر کلید ستون بدولت روس وعده داده و این گفتگو بذریعهٔ تلگراف از راه ایران بواسطهٔ کرنیل رجوی در لندن بمستر کلید ستون رسیده و او کرنیل رجوی را هدایت و ارشاد نموده که نتیجهٔ آن سراپا فایدهٔ دولت روس است و امنای پارلیمنت لندن و قونسلان کشور هند برخلاف مستر کلید ستون اتفاق و اظهار کرده اند که سپردن سر هر دو نهر مذکور بدولت روس باعث خللهای بسیار در سرحد هرات است و نیز پس از آنکه روح قضیه افراخته شده و هريك حصهٔ خود را دانسته است مطلب را عود دادن و سر هر دو نهر را بدولت روس سپردن خلاف تدبیر و کسرشأن دولت انگلیس و موجب جرأت و جسارت دولت روس در مداخلت خاك افغانستان خواهد بود وقتها هم بسرحدهای خویش محکم باشید فقط ومقارن اینحال فارن سکرتر بذریعهٔ عریضه از حضور انور والا استدعای دو يك روپیه برای مواجب و مصارف کمیشن انگلیس کرده درجهٔ قبولی یافت چنانچه بر طبق نوشته و خواهش او دو يك روپیه از خزانهٔ کابل بمعرفت ملا اویس الدین خان قافله باشی بترکستان فرستاده و بموجب رسید کرنیل رجوی از هند بطریق عوض بازیافت شد و در روز پانزدهم ماه شوال کمشنران روس و انگلیس مجلس مذاکره آراسته در باب تعیین حدود بمکالمه پرداختند و پس از گفت و شنود بسیار کمشنر روس گفت جز اینکه سرحد موضع سکونت محمد طاهر خان قرار داده شود دیگر چرا دولت روس قبول ندارد و چون ازین ادعای کمشنر روس خسارت و زیان کلی بدولت افغانستان رو میداد چنانچه اگر این اظهار او درین مجلس پذیرفته میگشت هر آینه محال خیاب و والی و اسلام و چکش و جویبار و بعضی از انهار قرقین از دست افغان میرفت لاجرم کمشنر انگلیس این گفتهٔ او را نشنفته رجوع امر را بدولتین روس و انگلیس دادند و در خلال این احوال چند تن از بزرگان ترک خوقند که با مردم قبچاق خویشی و قرابت داشتند و با مردم قرغیزیه آنجا متفق و همداستان شده بودند از راه طناب معاونت وارد خان آباد گشته از عزیمتیکه بتمهید خاطر داشتند از قبیل مستسعد باریاب گشتن و از حضور اقدس والا مدد خواستن و شورش در مملکت روس انداختن بسردار عبدالله خان اظهار کردند و او همهٔ ایشان را بکابل در گاه عالم پناه نمود و چون فرش پای بوسیدن سدهٔ بارگاه انجم قباب شدند بعز عرض حضور اقدس رسانیدند که پناه بدولت خداداد آورده امید كمك و امداد داریم تا بمعاونت این دولت بادلولت با دولت روس در آویخته در ظل حمایت پادشاه اسلام قرار و آرام گرفته از جور و تعدی دولت روس که نسبت بما میکند خلاص شویم و درین امر تمامت مردم اسلامیه ماورالنهر با ما متحد و متفقند چنانچه بعض بزرگان اندجان و یار کند نیز بعزم این مدعا بامتول قوقن باما همراه آمده از خوف دولت روس که مبادا واقف گشته آسیبی بایشان رسانند و هم از شدت سرما و کثرت برف باز گشتند و اعلیحضرت والا را انگیختن و بشورش انداختن مردم اسلامیهٔ ماورالنهر را باعث انفعال دولت
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.