Page 49

(٤٢) (جلد اول) (ذکر سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه) (سراج التواریخ) سه لك روپیه نقد وجنس عوض مالیات کشمیر که نداده وخود تصرف کرده بود گرفته ظاهراً پاراستن اسباب مراجعت کابل پرداخته باطناً بقرار نوشته صاحب تاریخ سلطانی از شرارت او که از ناصیه حالش هویدا بود عرض پرداز حضور شاه شد وشاه عبدللهی خان و زمان خان برادران بژك آزاد خانراکه از وی بسبب بیرون کردن از کشمیر رنجیده بودند باسی هزار مرد پیکار کین آن دیار فرمود وهنوز میر محمد علی خان در کشمیر بود که ایشان بقصبه پکلی واقع قرب کشمیر رسیده فرود آمدند واین وقت آزاد خان نیز در قصبه مذکوره بخانه خسر خود بود چنانچه از ورود لشکر خبر شده بکنار دریائیکه فاصل بین او وجنود شاهی بود آمده بایستاد وچشم تماشا کشوده نگاه کرد درین حال رجال اردوی شاهی بالمشاهده ازوی پرسیدند که کیستی و ایستاده برای چیستی آزادخان پاسخ داد که پدر شمایم و نام خویش گفته بضرب تفنك زده راه مراجعت پیش گرفت و روزدیگر محاربه صعب رخ داده ملا اعظم خان امیر لشکر آزاد خان کشته گشت وافواج پادشاهی غالب گردیده نیمه آزاد خان مغلوب و دو هزار تن بآب مظفر آباد غریق ومنکوب شدند وخود آزاد خان خواست که در کشتی نشسته فرار نماید اما پهلوان خان عموزاده او مانع آمده بوی گفت که در حین اختیار کردن بغاوت سخن را نشنیده شیوه خلاف صداقت بر گزیدی اکنون اقامه نمای و به ثبات گرای تا من مردانه کوشیده شاید رنگی روی کار آرم چنانچه او را از گریختن بازداشته لشکری فراهم کرده سامان جنك ساز کرد و بالشکر شاهی در آویخته هزیمت داد و برهان خان فوفل زائی را دستگیر ساخته لوای فتح وظفر افراخت و با آزاد خان مشعوفانه داخل کشمیر شد وعساکر شاهی بازتن بسلاح آراسته ساز جنك با واز در آوردند و یورش برده کشش و کوشش بسیار روی کار آورده شکست یافتند وروی از پیکار برتافته سه تن از سرداران با بسیاری از افراد سپاه اسیر و دستگیر گشته جانب ژوايه کتامی شتافتند در خلال این سال سیدی از سادات متوطنه قوم یوسف زائی تن تنها پایداری کرده در مدافعه استواری نموده پسندیده نظر آزاد خان آمد وامر کرد که او را زنده بر گرفته بنزدش آرند و هر چند مأمورین آزاد خان او را مژده خواستن داده اساس ترك مقاتله اش نهادند دست از جنك برنگرفته تا که هندولی شمشیر حواله دست شجاعت پیوستش نموده مجروحش ساخت بازهم تیغ بدست گرفته روش مردی را رایگان بینداخت و بمأمورین آزاد خان نعره زده گفت که همگنان بشما در ندهم مگر اینکه مرا واگذارید که همچنین صمصام خون آشام بدست نزد آزاد خان شوم ناچار ایشان او را راه دادند که همچنان سواره و شمشیر برهنه بر کف نزد آزاد خان شده سلامی گفته پیش روی صف بایستاد و در جواب پژوهش نام و مقام خود بآزاد خان گفت که سیدم وعثول شاه نام دارم و در قریه افغان خیل یوسف زائی مسکن ومقام و سيادتش بواسطه روشناسی نجیب الله خان به یقین پیوسته صدر وپیه ماهانه وجراح جهت التیام زخمش مقرر گردید و پس از صحت یافتن غیصد روپیه دیگر انعام باوفرموده نوید داد که بواسطه او هر که از مردم یوسف زائی هوای ملازمت در سر داشته باشد حاضر آمده مواجب مقرره دریابد و ١٥٠٠ و هزار و پانصد نفر اسیرانی را که دست گیر شده بودند نیز تکلیف ملازمت کرده ایشان نپذیرفته از نزد آزادخان ظاهراً رخصت انصراف یافتند وباطناً کشی بانان دریای مظفر آباد را امرکرد که دروقت عبورهمه را غریق بحه فنا نموده از کسوت حیات عاری ساختند توجه نمودن خود اعلیحضرت تیمور شاه بالشکر جانب کشمير ودفع نمودن فتنه آزاد خان و انجام کار آن لشکر فرستادن اعلیحضرت تیمور شاه بمعاونت سپاه خویش چون شاه از هزیمت سپاهش آگاه گشت خود بالشکر منتظم راه پشاور بر گرفت و وارد آنجا شده سردار مدد خان اسحق زائی را با چندی دیگر از سرداران و فوج شایان بقلع ریشه فتنه وفساد آزاد خان جانب کشمیر روان کرد و ایشان از گذر گاه اتك عبور کرده چون بقرب کشمیر رسیده فرود آمدند آزاد خان بمدافعه بر خواسته بجنك قراولی پرداخت و چندی بمحاربه قراولی روز جانبین بسر برفته اخر الامر مدد خان چندتن از کسان آزاد خان را چون احمد خان وغیره بنوید عطای زر و بیم دادن از خشم شاه والا گهر باخود متجد