Page 466

( ٢٣٨ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) ساختن والی میمنه چنانچه از پیش بشرح رفت و یا اینوقت اقامت بداشت بامر پادشاهی رهسپار علاقه نجده شده و در آنجا گردشی کرده و علم بخاك آقبر دم آورده و نظم و نسق امور علاقه مذکور نهاده حیدر قلیخان را بصد تن از پیادکان نظام و صد تن از سواران کشاده هراتی جهت حفاظت سرحد در آنجا اقامت داده فتنه جویان مردمی را برم کرد کان جانب مرغاب بامیال و اطفال ایشان فرستاده امین الله خان را حکومت آنجا مأمور کرد و با هم بقیه سپاه وارد موضع ماروچاق شده از آنجا امین الله خان پانصد تن سواره و پنجاه تن پیاده غیر از سواران و پیادکان مذکوره در علاقه نجده رفته بکار حکومت پرداخت و درين بين ريكيل بك كه يك نام سیاح روسی بادو تن از خدمتكارانش و سه تن سواران ترکمان از ملازمان ساری خان حاکم پلتان که از پنیر قدم آور دسیاحت آنسرحد و ثغور شده بود وارد علاقه سوختی گشت و جنرال غوث الدینخان از ورود او در آنجا آگاه کشته مردم آنجا را پیام داده ایشان را دست گیر ساخته امر کرد که نزد امین الله خان حاکم نجده برده با ونیز خبر داد که سیاح مذکور را در خیمه جداگانه جای دهد و محافظ کماشته بتحقیق حال و معلوم کردن خیالش پردازد چنانچه او از عثمان نام سمرقندی خادم او جویا شده بر سیاح بودن و مأمور شدنش بامر سیاحت آنسرحد مفهوم گشته بدست إشاره حکمران هرات از خاك افغانستان بیرونش کشید و هم یازده تن اسیر از مردم خواف و محسن آباد تعلقه دولت ایران را که گرفتار دست ترکمانان نجده بودند اطلاق وزاد راه داده در هرات فرستاد و از آنجا رهسپار دیار خویش گردیده از قید گرفتاری و اسیری نجات یافتند و هم درینوقت سردار محمد ایوب خان را با همراهانش بصوابدید کار گذاران دولت انگلیس از قزوین در طهران نقل داده جای اقامت برای ایشان معین کردند و ازین امر بعضی همراهانش او را نظربند دانسته از وی روی برتافتند و از جمله حاجی میرزا محمد باقر خان بن میرزا علی اکبر خان که با سردار شیر علیخان قندهاری ملازم بود و از نزد او براه آب شرفیاب مکه معظمه گردیده پس از ادای مناسك حج از براه مملکت ایران باز گشته وارد مشهد مقدس شده بود با عبدالرحمن خان جنرال و محمد ابراهیم خان بن بهرام خان قا پوچی و محمد حسن خان رساله دار و محمد باقر خان نام پشاوری از سردار مذکور جدا شده روی امید بسوی قبله امانی و آمال نهاده چون فیضیاب بار گشتند هر کدام از حضور اقدس والا باندازه مقام خویش کیسه آرزو اندوختند و تقرر نخواه برآمدند و حاجی محمد باقر خان بخدمت مكتوب نویسی حضور شهزاده رفیع مکان سردار حبیب الله خان مأمور و سرافراز گشت و طریق خدمت همی سپرد تا که مامور شدن بمرد و همدرین هنگام سردار عبدالله خان تیموری که مأمور پیشکاری حکمران هرات بود چنانچه از پیش رقم سردار عبد گشت از سبب جلب منافع و گرفتن رشوت بفرمان طلب شرفیاب حضور اقدس شد و پس از چندی که کسی از الله خان وی طالب حق خود نگشت از حضور مرحمت ظهور اقدس والا مأمور سنجش زیانات دیوان که از دست میر بسنجش محمد حسین خان چنانچه مذکور شد روی داده بود گردیده از جمله نویسندگانیکه باعث این غبنها و عیوب بودند عیونات دفاتر میرزا مستمند خان در زندان بمرد و میرزا محمد طاهر خان که از شوائب غدر پاك ظاهر گشت با سردار عبدالله خان پادشاهی امر دفتری دفتر سنجش ممتاز گردیده چندتن از نویسندگان حسابدان بزیر دست او معین و مقرر شد و مقارن اینحال چون بعضی عمارات ارك پادشاهی افراخته و پرداخته شده بود حضرت والا بمیمنت و سعادت در آن جای گزید و هم در تضاعیف سوانح مرقومه که بشرح رفت حکمران هرات بکرامی اسب قطغنی با معه تهنیت رسانی رکن الدوله با یالت خراسان که از پیشگاه شاه ایران حکومتش در انجا بر حال شده بود خواست به رسم تبريك همدست عبدالقادر خان افشار در مشهد نزد رکن الدوله ارسال نماید اما او از سبب فوت شدن نایب سلطا نجان از رفتن مشهد بازمانده حیدر علی خان افشار حامل نامه و اسب شده از رکن الدوله اعزاز واکرام یافته با جواب نامه خلت ختامه در هرات باز گشت و مصارف تجیهز دفن و کفن و تعزیه نایب سلطانخان افشار مرحوم بنظر خدمت گذاری و اخلاص شعاری او بامر اعلیحضرت والا از دولت عطا و مرحمت شد و برادر زاد گانش چون محمد امیر خان و عبد القادر خان احداث قلعه و قاسم علیخان از ماموریت ایشان بخدمات محوله مرحوم مذکور از حضور فیض گنجور سرافراز و ممتاز گشتند مارو چاق و مقارن اینحال جنرال غوث الدینخان که ورودش در موضع مارو چاق آنفا بشرح رفت بامر اشرف والا باحداث