Page 441

(٤١٣) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امير عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) دمار اشرار را ساز کرده از راه پیکار روی بسوی آنمردم بدخوی نهادند و باغیانرا از پیش برداشته بدره فراجغان در آوردند و از بازماندگان هیچبهار طوائف هزاره ده هزار روپیه الزام گرفتند که ذکر باغیان راه زن خود را و جادهند مبلغ مذکور را برسبیل جرم بکار گذاران پادشاهی رسانند و حاکم مالیات تمامت دیگر درجات نجدی را حصول کرده در بار ارك باز گشت نمود و مقارن اینحال مردم دره غسك نجراب نيز سرکشی اختیار کرده از دادن مالیات دیوانی سر باز زدند و صالح محمد خان که پس از عزل میرعبدالحق خان مأمور حکومت آنجا شده بود با پیادگان مرد دريزه کوهستان بر سر ایشان تاخته گوشمالی بسزا داده مالیات دیوانی را بوصول رسانید و در خلال اینحال پادشاه خان احمدزائی که باسعد و طریق وداد و اتحاد می پیمود گرفتار شحنه عتاب پادشاهی شده بعوض او كهندل خان از حضور انور والا بزرگتر شرف امتیاز یافت و پسران پادشاه خان از راه استشفاع باقران مجيد نزد کهندل خان رئيس جديد التجا بر د بیا بشدهای او مورد عفو شاهانه گشته از بازگناه پدر خویش سبك دوش گردیدند و مقارن اینحال مردم سنکوخیل شنوار از اطاعت پادشاهی سر برافراشته طریق بغاوت برداشتند و محمد حسين خان جوانشیر که جهت تحصیل مالیات و غيره خدمات مأمور آنجا شده بود از راه فرار وارد جلال آباد شده در روز سه شنبه بیست و یکم ماه رجب سال ١٣٠٠ هزار و سیصد هجری شورش آن مردم نکوهیده منش را بعرض عاکفان سده علیای سلطنت رسانید و از حضور اقدس والا مأمور بازگشت بدانجا گردیده حکمی والا شرف نفاذیافت که در انجا رفته فوج مقیم شنوار را از راه تأدیب آن قوم خسارت نصیب کوچ داده تنبیه و تهدید نماید و او بافوج نظامی و پیاده الوسی نواحی جلال آباد و طوائف خوگیانی بر آنجماعت تاخته جمعی را از سرکینه حستی بخاك نیستی انداخته مساکن ایشان را آتش زده تمام بسوخت و بقیه آن شرارت پیشگان فرار کوی حرمان گشتند و اراضی و مزارع ایشانرا با هم بدخواهی بمردم خوگیانی سپرده مراجعت کرد و از حضور انور مرخصی هزاره بهسود که محل حکومتش بود شده در آنجا رفت و از قضاى مخيب الار غلام حیدر خان با سپاه نظام و توپخانه از عقب باغیان خسارت نشان طريق آمده در جبال شامخه که مردم سنکوخیل پناه گزیده بودند بر گرفته مردم الوسی رانز دوجانب امر بالاشدن بکوه نموده خود با صد تن پیاده از فوج اردل وصدتن از فوج چهار یاری و صدتن از فوج هیاتی وصدسوار از فوج سوارۀ هجدہ نهری و دو ضرب توپ قاطری از میان دره رهسپار گردیده محاربه سخت روی داد و بسیار تن از مفسدین را خون بزمین ریخته بیست و دو تن از سپاهیان نظام مجروح و يك تن مقتول گشت و در میان کار کرده اشرار از راه هزیمت فرار کهسار امان گشته پناه گزین جبالی شدند که راه عبور نداشت چنانچه غلام حیدر خان براه پیش رفتن نیافته بلشکرگاه دمهلاباز گشت و بقیه املاك آنمردم را که بمردم خوگیانی مرحمت شده و از تقسیم بازمانده بود در بین مردم تاجکیه پشپلاق قسمت کرد و درين اثنا محمد شاه خان بن ايشيك آقاسی امیرجان بارك زائی از حضور حضرت والا با يشيك آقاسی گری حضور شهرزادۀ آزاده سردار حبیب الله خان ترقتی برايشيك آقاسی محمد اکبرخان سرافرازی یافته از جلال آباد رهسپار کابل شده مواظب خدمات حضور شهزاده موصوف گشت و مقارن اینحال ناظر نصیر خان از حضور مأمور لغمان شد. میرزا محمد شریف خان حاکم و دفتری آنجا را فرمان رفت که باتفاق او پسران ملك بانى خان و صاحبزاده میرعلم خان و جاندرخان و تیمرکان صوفی خان با پاتی را که در کوه شمیل جای گزیده و مال و مواشی رعایای پادشاهی را غارت کرده و میکردند دست گیر و یا از ان کوهستان همه را بیرون نمایند و ایشان داخل دره نجیل شده تعلقات صوفی خان گرفته پسران ملك بانى خان وصاحبزاده میرعلم خان و همراهان او را دست گیر نموده روانه حضور کردند و از حضور اقدس امر نظر بند شدند و هم درین وقت مردم چغانسرای نیز از حکم پادشاهی سر بر تافته گوشمالی بسزا يافتند ومقارن اينحال اعليحضرت والا که انضمام ولایت با جاور را بمملکت متصرفه با انقیاد واطاعت مردمش مکنون خاطر داشت منشوری بنام صاحبزاده محمد سعید خان با جاوری صادر فرمود که بزرگان آنولایت را از راه اتحاد قومیت افغانی کمیل پیشگاه سعادت پیشگاه نماید که قراری بکار مردم آنولایت نهاده آید ذكر تشریف بردن اعليحضرت والا از جلال آباد در ما ما خیل ذكر تشریف بردن اعلیحضرت واعيلحضرت والا پس از ارسال فرمان طلب بنام بزرگان با جاور افواج منصورہ را که مأمور تنبیه و تهدید سرکشانیکه بشرح رفت شده و فتحیاب کشته هر کدام بمقامی چون کنر و بشد و شیوه و جلال آباد وغنی خیل شنوار والا در ماما خیل