Page 436

(٤٠٨) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) او آثار شرارت دریافته بغزنین مراجعت کرد و پس از وصول او حکمران غزنین تمامت بزرگان طوائف اندری را در غزنین طلبیده بتسلیات شافیه مطمئن الخاطر ساخت و از جمله ملادین محمد خان معروف بمشك عالم را كه از سبب زندانی بودن عصمت الله خان جبار خیل و جنرال محمد جان خان وبردك ومحمد افضل خان برادرش وغيره بزرگان خائف تر بود زیاده تر دلجوئی نمود چنانچه سر را بوضع مشك عالم بر اور خود را با ملا محمد روحانی علیخان كوتوال نزد او تسلیت نزداو فرستاد و در وقت ملاقات او ملادین محمد خان سبب رعب و خوف خود را در محل ابراز آورده اظهار کرد که سه هزار تن بدون خطا و خيانت وجنا وجنايت از بزرگان افغان وغيره كه در وقت استیلای دولت انگلیس بمدافعت گرائیده در حمایت ناموس و مملکت اسلام زحمات شاقه بپای برده اند امروز در زندان کابل محبوس و بافت بأس وهراس ناس شده اند و بنابران تمامت مردم که یکی از ایشان منم خود را در محل خوف و خطر پنداشته ایم فقط و این گفتار او پس از مراجعت سردار شیرندل خان درغزنین از عريضه حکمران آنجا بگوش حق نیوش اعلیحضرت والا رسیده منشور تسلیت دستور بنام ملا مشك عالم وغيره بزرگان طوائف اندری در روز چهار شنبه دوم ماه صفر از حضور انور بصدور پیوست که مردم مملکت افغانستان را عموماً وطوائف اندری را خصوصاً خادم دولت و خیر خواه سلطنت و پیر و شریعت حضرت پیغمبر ختمی رتبت میدانیم و بخرابی هيچيك رضا نید هیم و حرکت مخالفانه احمد خان را حجت الزام خلقی نمیسازیم زیرا که او نیز بجز از درایت دولت حالی و پناهی ندارد واينكه ملا دين محمد خان در محل اظهار از سه هزار تن محبوس سخن رانده و بیم و خوف خود و مردم را حواله بدان کرده است خلاف واقع شنیده و ذکر بموقع نموده چه اکثر زندانیان موافق امر خداوند تربیت شافع روز جزا محبوسند و تالی تا چند خطای روشن بروی ثابت نشده زندانی نگشته است چنانچه عصمت الله خان و غیره بزرگان فتنه جو بواسطۀ بندان محکم و مکتوبات صحیح ومبرم که بدست افتاده محبوس گشته اند که از فساله خود ملای موصوف و تمامت مردم عذر خواه بهانه طلب مسئول خواهند بود که آیا خدا ورسول وبزرگان دین و پیشوایان اهل یقین راضی بوده و هستند که پس از بیعت کردن گروهی از مسلمانان با میری واطاعت نمودن ایشان او را در حالیکه تمامت اسلامیان مملکت بواسطۀ وجود او از صدمات سپاه خارج مملکت و معاند ملت در حفاظت بمانند و سر ومال و ناموس ايشانرا حمایت کنند چهار تن از جاهلان نا عاقبت اندیش وخانه سوزان امن وامان وایمان خویش برخیزند وفتنه در مملکت و خاندان سلطنت انگیزند پس خود منصف شوند و بدیدۀ بصیرت دیده وبگوش هوش بشنوند و نيك بدانند که از روزیکه درین مملکت پای مراجعت نهاده ايم الحمد لله تعالى بمال وملک وثروت ومكنت احدی چشم طمع نگشوده و دهن از نیا لوده ایم و هزاران هزار روپیه از سبیل تخفیف و غیره برعایا عطا کرده بر وظائف سادات و علماء آنقدر افزوده ایم که در هیچ عهد باین اندازه ثبت وظائف در دیوان سلطنت نبوده و نیست و با این همه صرف همت ما هر چه هست در ترقی ملت و ترویج احکام شریعتست چنانچه درین جزء زمان چه قدر شوکت در مسلمانان پدید آمده و بچه اندازه بدرها بنيكي مبدل گشته و تا کدام پایه زنان مسلمانان در پرده عصمت وجلباب عفت و حجاب حیا مستور گردیده فاسقان و دزدان وزهزنان ترك اعمال شنيعه كرده اند كه در تمام ولايات ومحالات از بيم سياست و وا رسیدن بعرض و استغاثت داد خواهان عزامن وامان چنان برپا وافراخته شده است که توان کسی نیست که اقدام بقتل احدی کند و یا مباشرا مر خلافی شود و اگر احياناً شخصی مرتکب خطا وجناتی شود فوراً شرعی را بفتوای علماء مطابق امر خدا و رسول جزاداده جنایت دولتی را با معفویت و یا سا و یا عفو و مواسا جزا وسزا میدهیم و در فقره قتل شفاعت وضراعت قاتل را قبول نفرموده بامر کتاب الهی قصاص میفرمانیم و اگر در شرع شریف از قصاص مبرا و دیت را سزا باشد دیه شرعی از قاتل گرفته بورثه مقتول میسپاریم و از ینكونه وجوه دیناری را در خزانه نمیگذاریم وازشنیدن عرض و داد گوش فرو بسته باز خواست مظلوم را از ظالم بوجهی نموده و مینمانیم که کسی را من بعد قدرت و قوت ستم همگر میسر نشود چنانچه سردار عبدالرسول خان حکمران قندهار را از سبب رشوت گرفتن معزول کرده مبلغ زیادی ازو گرفته بغرمای رعیت سپردیم و در همه امور خدای غفور را شاکریم که بقدر طاقت بشریت در حفاظت و حمایت امانت الهی که بار سلطنت و کار