Page 429

( 401 ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) مراجعت کردند و شما اینقدر فهم ندارید که اگر ایلچی می بود و شما را قابل خطاب ومقابل سوال وجواب خود میدانست واستعداد آن مقام را در انشید میبایست مأمور شرفیابی حضور ما میبود نه از راه هرات بلکه از طرف دیگر بلادرعتیار کابل میشد و شما که او را ایلچی پنداشته فرو گذاشتید مکتوب نهانی وکلام زبانی او چیست وسرو کارش با کیست بهر حال چون عقل معنی اثر خود ندارید و اخوند زاده نظام الدین بدشعار چنان شما را از کار دور ساخته پرده اعتبار را از روی روزگار شما دور انداخته است که بمساعی جمیله و افعاء ذمیمه غبار جهل را از آئینه خاطر شما بصقل تهذیب دور نتوانستیم جز اینکه شما را بفهمانیم که پس ازین احدی از روسی را اجازت نیست که بمالک مملکت افغانستان قدم گذارد واگر چنانچه حامل جهت وسندی باشد بدو گفته شود که در نقطه سرحد علاقه خود توقف ورزیده مکتوب وسند خود را ارسال دارد تا جواب خود را گرفته از جای توقفش باز گردد والا باو گفته شود که از پادشاه خود اجازت نداریم که کسی را بدون سند در سرحد بگذاریم البته از شنیدن این سخن ومخالفت نمودن از راهیکه وارد گردیده باشد مراجعت خواهد کرد و از مقولات اخوند زاده که عنان عقل بدست نفس داده و با لیسس روسی بنیاد عبورش را در سرحد نهاده است گویا نافرمانی از شما بعمل آمده که دیگر اعتماد سر حقداری برشما نمانده بدون اینکه در امور ملکی وعمل و دخل مالیات وحاصلات ودادهی رعیت پرداخته ساخته کار دیگر نمیتوانید شد پس نمیتوانیم که شما را دخیل اموریکه هرگز نمیدانید ونيك وبد آن را نمیفهمید نمائیم زیرا که اخلاص وارادت چیزیست وفهم و درایت چیزی من بعد در کارخانه قبوس وميگرن ومواجب سپاه نظام وانبار علوفه و كدام مداخلت نکرده رجوع همه را بسپهسالار فرامرز خان بدانید که با و سپردیم و نائب سلطانخان افشار را سر حددار کوهسان و غوریان فرموده تمامت سواران هرات را بزیر رایت او قرار داده دو ضرب توپ قاطری وصد تن از سواران نظامی نیز با او معین کردیم که سالار کل سواران هیات بوده متوجه امور سرحد و قشور باشد فقط و آخوندزاده نظام الدین را از سرحد داری معزول فرموده امر کرد که هرگز در غوریان نرود و در شهر نیز بکارهای سرکاری مداخلت نماید و هم از عرایض سردار عبداللہ خان تیموری که در نقائص کارهای سردار عبدالقدوس خان نگار داده و بحضور اقدس والا رسیده بود او را تمیز محاسبات و باز پرس معاملات تعلقات سردار عبدالقدوس خان که بکارهای سرکاری کاشته بوده أمور نموده سپه سالار را محصل وجوه خیانات مقرر کرد ( ذکر شرارت مردم منگل ومأمور باقلمه کابل شدن ) ذکر شرارت مردم منگل ( بعضی از بزرگان مملکت که داعیه بد خواهی در دل وهوای مخالفت در سر داشتند ) وغیره وقایع در خلال واردات مذکوره مردم اسمعیل خیل منگل باسمه وی کرو خیل که از دولت و سعادت آن موقع رو بر تافته چنانچه از پیش رقم کشت از راه فراد جانب کوهستان منگل شتافته بود در شرارت انباز شده شورش و عمل آغاز کردند و باصاحبزاده میر آقاخان حاکم خوست بمحاربه گرائیده واوبا مردم حاحی در بنای علاقه خوست پای مردی فشرده سدو و منگلیان را از پیش برداشته داخل کوهستان منگل نمود و مردم منگل از سبب دشوار گذر بودن جبال قوی دست گردیده محاربات سخت بتقدیم رسانیدند و از جمله باغیان مردم اسپین کند راه عبور جاجیانرا تنك گرفته سی تن از مردم جاجی را کشته و شانزده تن از بغاة مقتول شدند و درینان کار لشکر جاجی داخل شدرا در کوهستان منگل دشوار دیده بمسا کن خود مراجعت کردند و حدوث این فتنه از عریضه صاحبزاده میرآقای حاکم خوست بمسامع فيض مجمع اعلیحضرت والا رسیده از کابل فوج نظام و توپخانه با ایلجاری محرم اطراف مأمور آ تولا گشت و مردم منگل از سطوت وهیبت فوج پادشاهی هراسیده بشفاعت قرآن وزنان موسفید ایشان که نزد صاحبزاده میر آقاخان فرستادند امان جان یافتند مشروط باینکه سعدو و غیره مفسدین را بدست داده دیگر پیرامون شرارت و مفسدت نگردند و هنوز کار منگل فیصل نشده بود که مردم خوست تمر د ورزیده بمخالفت برخواستند واز دادن مالیات دیوانی سرباز زده طریق طغیان پیش گرفتند وصاحبزاده میر آقا خان باسپاه نظام و توپخانه راه سرزنش آن مردم بدمنش برداشته با مردم سبری خیل بجنگید و هفتاد تن را از ایشان مقتول ومجروح و دستگیر ساخته فتحیاب گشت و همه را بضرب تیغ مطیع ومنقاد نموده مالیات دیوانی را تمام حصول کرد و در اثنای