Page 164

(١٥٧) ( جلد اول ) ( ذكر وقایع عهد سلطنت دومی شاه شجاع ) ( سراج التواريخ ) ذكر كريختن امير كبير از بخارا (ذكر كريختن) امير كبير از ( جانب قطغن وتاشقرغان وسوانح سر گذشت آن ) بخارا چون امير كبير بقراريكه از پيش تحرير شد در بخارا بعسرت مبتلا كشت بعد از چندی بوسائط و وسائل از پادشاه بخارا رخصت پذیران خورد سالش را که سردار محمد اعظم خان وسردار شيرعلی خان و غیره بودند حاصل کرده بادیگر شهزادگان خورد سال چون سردار ولی محمد خان وسردار محمد شریف خان وسردار محمدامین خان در تاشقرغان نزد مادران ايشان وسردار محمد اكرم خان که در آنجا بود فرستاد وامر کرد که از آنجا اكرچه شاه شجاع معاند است در کابل روند زیرا که نظر بحمايت و حفاظت او که نسبت بعیال سردار غلام حیدر خان در غزنين نموده است هم آینه با ایشان نیز مدارا خواهد کرد چنانچه نواب عبدالجبار خان وسردار محمد اكرم خان ایشانرا از تاشقرغان برداشته روی بسوی کابل نهادند و چون وارد ميدان کابل شدند صاحبان انكليس آگاه گشته جنرال كرافت جرنيل را باقفل مكر جرنیل باستقبال ایشان فرستاده باعزاز واكرام در غزنين برده با عيال و اطفال سردار غلام حیدر خان که خود او را در بامیان فرستاده بودند يکجا منزل دادند وامير كبير از طرف عيال وفرزندان خورد سالش مطمئن خاطر کشته باهمراهان وبديغانش بمشاوره پرداخته صلاح کار را بدان قرار دادند كه طريق فرار پوگيرد وتنها رهسپار دیگر دیار شود واكر باز ماندکان در شكنجه عقاب امير بخارا تباه تر كرفتار آيند هم اضطراب نكند كه مقصد اصلی نجات ذات با برکات اعليحضرت است تا شاید آبی بروی کار آید وامير كبير مشاوره ایشان را پذيرفته يك راس اسپ را دستياب كرده بتغير لباس در ویشانه راه فرار بر گرفت و پادشاه بخارا آگاه شده سوار بسيارى بتعاقبش تتاخت وسردار محمد اكبر خان را با همه انانیکه باز مانده بودند محبوس سياه چاه ساخت وامير كبير شب وروز رانده خود را از دست كير شدن بيرون كشيده كا شتكان پاد شاه بخارا بی نيل مرام مراجعت كردند وامير كبير بشهر سبز رسيده در تكيۀ حضره درویشان که چند تن از ايشان با هم نشسته شوربای میخوردند چون بسیار كرسنه شده بود بطمع نانی فرود شده چشم بجانب آنان کشاید پیاله از چای بوی دهند بدرب حجره بنشست و آن بی هایشان که اسم قلندرى را برخود گذاشته صفتش را نداشتند هيچ نكفتند و ندادند و همچنان باشکم كرسنه بشهر در آمده در بازار بدم دكانی بارادۀ جستجوی ملا كبير نام تاجر ده افغانان كابل كه در انجا عيالدار بود متخیرانه لجام اسپ بدست بنشست واز شخصی نام ومقام ملا كبير را پرسيده چون او را می شناخت آنشخص برهیده گرفته ملارا بنزد امير كبير آورد وملا كبير اعليحضرت امیر را دیده و دستش را بوسيده با خود درخانه برد و آنكاه كه بخانه داخل شد ملا كبیر را از وضع درویشانۀ اميررقت دست داده بی اختیار بكريست و پس از کريه شديدی بخدمت دست برده آنچه میبایست و میشایست اعزاز واحترام نمود و بعد از حصول استراحت ورفع خستگی ملا كبیر را كه باحکمران شهر سبز معرفت داشت نزد او فرستاده از ورودش در شهر سبز آکھی داد و او بمجرد شنیدن خود در خانه ملا كبیر آمده مقدم امير را گرامی داشت و باعزاز واكرام هرچه تمامتر بمهمان خانه پادشاهی برده پس از ادای مراسم مهمان نوازی ملوکانه در باب بجمعيتى پادشاه بخارا سخن در میان آورده خواستار آن شد که لشکر جانب بخارا تاخته انتقام بكيرد وامير كبير منت پذيرا و شده از عزميكه او كرد منعش نموده هفتصد سوار خواست كه او را از جيحون همراهی کرده بگذرانند و در سرحد قطغن رسانيده مراجعت کنند و حكمران شهر سبز اینگفت قبول بردیده نهاده و آلات و ادواتيكه لازم داشت آماده کرده هفتصد سوار بهمركابش تعین كرد وامير كبير ازرود جيحون عبور نموده ازسرحد قطغن سواران شهر سبزی را رخصت مراجعت داده خود وارد قندز کشت و ازمير مراد بيك اتابق خواهش نمود که هر قدر از لشكر كه بتوند فراهم کند تا ازدیگر محال نیز سپاهی ترتیب داده راه پیکار جانب كابل پيش كيريم و او پنج هزار سوار كرد آورده ملازمت رکاب امير از قندز روی بسوی آی بيك نهادند که مردم آنجارا نيز با خوديار و مددکار سازند و در آنجا میروالی حکمران تاشقرغان نیز با پنج هزار سوار بركاب امير كبير ملحق كشته از انجا باهم راه سرياغ و خورم را