Page 1218

( ١١٨٨ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) وفرياد نشود تا که چندتن از آقالان و بزرگان قوم در بين مرد و زن متنازعه را بمصالحه كشيدند و مسماة ماه بيگم زوجه منگباشی نذری را بعوض زوجه نيازمحمد اصغر خويش كردند و انگاه كه هر دو تن از معاوضه زنان خود ترك منازعه كرده يكي زوجه ديگری را با آغوش خويش در آورد شکايتی نذری از راه قدح مصالحت نيازمحمد را سبقت گرفت که صد روپیه تسليم شده زوجه او را مسترد بخودش كند و او ماجراسر ایا معرض پايه سرير سلطنت داشته دادخواست و حضرت والا در روز سیزدهم رمضان بخامه عتاب در پاسخ عريضه او رقم فرمود که بيرون شدن زنان مبادله و معاوضه در كدام كيش و آئين و ملت و دين سزاوار است که باقضا و امضای بزرگان قـوم مرتکب آن شده اند محتمل که حقیقت و نفس الامر چيزی دیگر خواهد بود زیرا كه در دين اسلام اين فعل ممنوع و حرام است پس چگونه چنين امر نامشروع را جائز شمرده اند میباید که ماجرا مطابق واقع معروض دارد که مواخذه و سياست شرعی فرموده ايد و همدر اثنای واقعاتيكه بشرح رفت اعلیحضرت ناصر الدين شـاه قاجار را از عرائض كار كنان سيستان مفہوم گشت که کار گذاران دولت افغانستان از خط فاصل تصريح يافته دولتی تجاوز کرده بعضی از مواضع واقع خاك ايرانرا تصاحب كرده اند واز شنيدن اين خبر محمد علی خان مہندس را از طهران در سیستان جهت مکشوف داشتن صدق و كذب اين قضيه كاشت و او پس از وصول در موضع مامور به مواقع خرابیهای حوض دار و کندر را مشاهده كرده و خط فاصل داخل نقشه را از نقشه سرشيله تا موضع خواجه احمد با اراضی واقعه آن حدود تطبيق داده و همه جایهای کردش نہاده از آنجا راه كنار نہر هيرمند تا موقع بند شمشیری قطع مسافت کرده در روز شانزدهم رمضان از بند مذکور عبور نموده راه تخت شاه بر گرفت و تا جبال نه و بندان اسب مشاهده رانده چون كار كنان دولت افغانی مرتکب امر خلافی نشده و مردم سيستان از مقاوله و مذاكره كه آخند زاده فقیر محمد خان حاكم وسر حد دار چخانسور در باب جرای نهریکه مردم سیستان مباشر آن چنانچه گذشت شده در میان آمده بود اظہار دروغ بدولت ايران كرده بودند بدون مذاكره بطهران بازگشت و از جانب دیگر در حین ماجرای مذکور چهل و شش تن از بزرگان قوم جم در روز هجدهم رمضان در انہار نزد سپہسالار اول حاضر آمده طريقه اطاعت رقبه طوع در غبت نهاده پذیرای دین اسلام شدند و سپہسالار چہار صد د نجاه تن از اعداد سپاه را با ایشان همراه فرستاده اسلحه همگنان پاگرفت و مقارن اینحال جنرال تاج محمدخان بفرمانیکه بنامش شرف اصدار یافته بود با چهار صدتن سره بیکار از فوج پياده نظام الہو كردی و سه میل توپ ضیا بین و يکضرب توپ استری و لشکر ملکی از مردم بدخشان از راه منجان روی تدمير بسوی کفار سپید پوش پشتگل و کتور که کرنیل محمدعمر خان و مردم اندراب وغيره قاطنین قطغن را نيز چنانچه گذشت فرمان سرزنش کفار مذکور رفته بود نهاده از جانب دیگر سپہسالار اول غلام حیدر خان که به تادیر تدمير گروه شر و مردم دره پيچ و ده گل وغيره چنانچه گذشت رای هرزه و همی اندیشید بازارگان مردم ارنسيا كه در موضع بركوت گردش حاضر آمده بودند و بزرگان مردم سنيا ونشة كام وقلاب كل وايغور و جامیش که در انہار از راه اطاعت پيش او امدند مواضعه نهاده قرارداد که مردم صافی دره پیچ و دیو گل وغيره را مطیع و منقاد سازند و اسلحه ایشانرا ماخوذ داشته پسران بزرگان ایشانرا برسم گرو كان نزد او حاضر آرند تاكار به بيكار نانجامیده دو چار دمار نشوند و ایشان بگفتار سپہسالار را استوار دانسته کار را نامرار دادر عهده گرفته صلاز در کامیاب شده راه هدایت و استمالت تا تدردم بر گرفتند و از ظل پرچم عزایم خود را بكنار نكشيدند تا زير رايت او خدمتی بدولت كرده سرافرازی و نيك نامی حاصل كنند و از توجه سپہسالار و قرارداد مردم مذكور مردم قوم صافی سكند ناديل آگاه گردیده با جہالت باطاعت گرائیدند و نزد سپہسالار آمده سر بر خط فرمان نهادند واز غفای آنان کفار موضع واما و وایكل نيز طريق اطاعت ورزیده همگنان اسلحه و گروكان خود را بدولت سپرده راه انقياد گرفتند و همدر خلال اينحال حضرت والا بزو كان وسر كرد گان لشکر ملکی لغمان و توابع آنرا که با اوليا قلی خان حاكم آنجا چنانچه گذشت در کابل خواسته بود از عطای انعام و خلایق جایزه خدمت تسخیر